Aşağıdakilerden hangisi, Büyük Millet Meclisi'nin açılmasının nedenlerinden biridir?
A) İstanbul Hükümeti'nin İtilaf Devletleri'nin kontrolüne girmesi
B) Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin dağıtılması
C) Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması
D) Kuvay-ı Milliye birliklerinin yetersiz kalması
E) Mustafa Kemal'in padişah tarafından görevlendirilmesi
Sevgili öğrenciler, bu soru, Türk Kurtuluş Savaşı'nın önemli dönüm noktalarından biri olan Büyük Millet Meclisi'nin (BMM) açılış nedenlerini anlamamızı istiyor. Her seçeneği dikkatlice inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.
- A) İstanbul Hükümeti'nin İtilaf Devletleri'nin kontrolüne girmesi: İstanbul Hükümeti'nin İtilaf Devletleri'nin etkisi altına girmesi, Milli Mücadele'nin başlamasının ve yeni bir yönetim ihtiyacının temel nedenlerinden biriydi. Ancak bu durum, sürekli bir süreçti ve BMM'nin açılmasının doğrudan, ani ve tetikleyici nedeni değildi. Daha çok genel bir arka plan ve zemin hazırlayan bir faktördür.
- B) Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin dağıtılması: Bu seçenek, BMM'nin açılmasının en doğrudan ve acil nedenidir. İtilaf Devletleri, 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal ederek Osmanlı Mebusan Meclisi'ni basmış, bazı milletvekillerini tutuklamış ve meclisi dağıtmıştır. Bu olay, milli iradenin temsil edildiği son yasal kurumun ortadan kalkması anlamına geliyordu. Bunun üzerine, Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşları, milli mücadelenin merkezi olan Ankara'da yeni bir milli meclis kurma çalışmalarını hızlandırmış ve dağıtılan Mebusan Meclisi üyelerini de Ankara'ya davet etmiştir. Bu durum, BMM'nin açılışını zorunlu kılan en önemli ve doğrudan gelişmedir.
- C) Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması: Mondros Ateşkes Antlaşması, 30 Ekim 1918'de imzalanmıştır. Bu antlaşma, Osmanlı Devleti'nin fiilen sona ermesine yol açmış ve ülkenin işgaline zemin hazırlamıştır. Milli Mücadele'nin başlamasının temel nedenlerinden biri olsa da, BMM'nin açılış tarihi olan 23 Nisan 1920'den çok önce gerçekleştiği için, BMM'nin açılmasının doğrudan ve ani nedeni değildir. Mondros, BMM'nin açılmasına giden süreci başlatan olaylardan biridir.
- D) Kuvay-ı Milliye birliklerinin yetersiz kalması: Kuvay-ı Milliye, Milli Mücadele'nin ilk dönemlerinde işgallere karşı direniş gösteren yerel ve düzensiz birliklerdi. Ancak düzenli ordular karşısında yetersiz kalmaları, düzenli bir ordu kurma ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Düzenli ordunun kurulması kararı ise BMM açıldıktan sonra, BMM tarafından alınmıştır. Dolayısıyla, Kuvay-ı Milliye'nin yetersizliği, BMM'nin açılmasının nedeni değil, BMM'nin çözmesi gereken sorunlardan biriydi.
- E) Mustafa Kemal'in padişah tarafından görevlendirilmesi: Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a 9. Ordu Müfettişi olarak gönderilmiştir. Bu görevlendirme, Milli Mücadele'nin başlangıcı için önemli bir adımdır. Ancak bu olay, BMM'nin açılışından yaklaşık bir yıl önce gerçekleşmiştir ve BMM'nin açılmasının doğrudan nedeni değildir. Mustafa Kemal, bu görevlendirmeyi kullanarak milli mücadeleyi örgütlemiştir, ancak BMM'nin açılışı daha sonraki gelişmelerin bir sonucudur.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin İtilaf Devletleri tarafından dağıtılması, milli iradenin temsil edileceği yeni bir meclisin, yani Büyük Millet Meclisi'nin açılmasını zorunlu kılan en doğrudan ve acil neden olmuştur.
Cevap B seçeneğidir.
