İşte istediğiniz formata uygun, 12. Sınıf İnkılap Tarihi 1. Dönem 2. Yazılı 2. Senaryo Test 1 için hazırlanmış ders notu:
🎓 12. sınıf inkılap tarihi 1. dönem 2. yazılı 2. senaryo Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, I. Dünya Savaşı'nın nedenleri, sonuçları, Osmanlı Devleti'nin savaşa girişi ve savaş sırasındaki faaliyetleri ile Mondros Ateşkes Antlaşması'nı kapsamaktadır. Ayrıca Wilson İlkeleri'nin etkileri ve Paris Barış Konferansı'nda yaşanan gelişmeler de bu notta yer almaktadır.
📌 I. Dünya Savaşı'nın Nedenleri
I. Dünya Savaşı, 20. yüzyılın başlarında Avrupa'da ortaya çıkan siyasi, ekonomik ve askeri rekabetlerin bir sonucudur.
- Sömürgecilik Yarışı: Büyük devletlerin hammadde ve pazar arayışı.
- Milliyetçilik Akımı: İmparatorluklar içindeki azınlıkların bağımsızlık istekleri.
- Bloklaşmalar: Devletler arası ittifakların (İttifak ve İtilaf Devletleri) oluşması.
- Silahlanma Yarışı: Devletlerin askeri güçlerini artırma çabası.
- Fransa İhtilali'nin yaydığı fikirler.
⚠️ Dikkat: Savaşın görünen nedeni Avusturya-Macaristan veliahtının Saraybosna'da öldürülmesidir, ancak asıl nedenler yukarıda sıralananlardır.
📌 Osmanlı Devleti'nin Savaşa Girişi
Osmanlı Devleti, başlangıçta tarafsız kalmaya çalışsa da, daha sonra İttifak Devletleri'nin yanında savaşa girmiştir.
- Siyasi Yalnızlık: Osmanlı'nın güçlü devletler tarafından desteklenmemesi.
- İttihat ve Terakki'nin Alman hayranlığı.
- Almanya'nın Osmanlı'ya ekonomik ve askeri destek vaadi.
- Kaybedilen toprakları geri alma düşüncesi.
💡 İpucu: Osmanlı Devleti'nin savaşa girmesiyle savaş geniş bir alana yayılmıştır.
📌 Osmanlı Cepheleri
Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'nda birçok cephede savaşmıştır. Bu cepheler şunlardır:
- Kafkas Cephesi: Rusya ile mücadele edilmiştir.
- Kanal Cephesi: İngiltere'nin sömürge yollarını kesmek amacıyla açılmıştır.
- Çanakkale Cephesi: İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u ele geçirme girişimine karşı savunulmuştur.
- Irak Cephesi: İngilizlere karşı mücadele edilmiştir.
- Suriye-Filistin Cephesi: İngilizlere karşı mücadele edilmiştir.
- Hicaz-Yemen Cephesi: İngiliz destekli Araplara karşı mücadele edilmiştir.
⚠️ Dikkat: Çanakkale Cephesi, Osmanlı Devleti'nin tek başarılı olduğu cephedir.
📌 Mondros Ateşkes Antlaşması
Mondros Ateşkes Antlaşması, Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanmıştır ve Osmanlı Devleti'nin fiilen sona ermesine yol açmıştır.
- Osmanlı ordusu terhis edilecek.
- Boğazlar İtilaf Devletleri'nin denetimine bırakılacak.
- İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit eden bir durumda istedikleri stratejik noktayı işgal edebilecekler (7. madde).
- Haberleşme araçları İtilaf Devletleri'nin denetimine bırakılacak.
💡 İpucu: 7. madde, İtilaf Devletleri'nin Osmanlı topraklarını işgal etmelerine zemin hazırlamıştır.
📌 Wilson İlkeleri
ABD Başkanı Wilson tarafından yayınlanan ilkeler, savaş sonrası düzeni etkilemiştir.
- Yenen devletler, yenilen devletlerden toprak almayacak.
- Her millet, çoğunlukta olduğu bölgede kendi geleceğini belirleyebilecek.
- Gizli antlaşmalar yapılmayacak.
- Uluslararası barışı korumak için bir cemiyet kurulacak (Milletler Cemiyeti).
⚠️ Dikkat: Wilson İlkeleri, özellikle Osmanlı Devleti gibi çok uluslu devletlerin parçalanmasına zemin hazırlamıştır.
📌 Paris Barış Konferansı
I. Dünya Savaşı'ndan sonra, savaşın galipleri tarafından savaş sonrası düzeni belirlemek amacıyla toplanmıştır.
- İzmir ve çevresi Yunanistan'a verilmiştir.
- Milletler Cemiyeti kurulmuştur.
- Osmanlı Devleti'nin paylaşım planları yapılmıştır.
💡 İpucu: İtilaf Devletleri, Wilson İlkeleri'ne uymayarak çıkarları doğrultusunda kararlar almışlardır.
