Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zaferin ardından imzalanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
A) Moskova Antlaşması
B) Gümrü Antlaşması
C) Ankara Antlaşması
D) Kars Antlaşması
E) Mudanya Ateşkes Antlaşması
Sevgili öğrenciler, bu soru, Kurtuluş Savaşı'mızın önemli cephelerinden biri olan Doğu Cephesi'ndeki başarılarımızı ve bu başarıların diplomatik sonuçlarını anlamamızı istiyor. Tarihi olayları ve bu olayların hangi antlaşmalarla sonuçlandığını bilmek, dönemi doğru yorumlamak için çok önemlidir.
- Kurtuluş Savaşı'mızda Doğu Cephesi, Kazım Karabekir Paşa komutasındaki XV. Kolordu tarafından yürütülmüştür. Bu cephede Ermeni kuvvetlerine karşı önemli bir zafer kazanılmıştır.
- Bu zaferin ardından, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti ile Ermenistan arasında bir antlaşma imzalanmıştır. Bu antlaşma, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşma olma özelliğini taşır ve siyasi bir zafer niteliğindedir.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Moskova Antlaşması: Bu antlaşma, 16 Mart 1921'de TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanmıştır. Doğu Cephesi'ndeki zaferden sonra değil, daha sonraki bir tarihte ve farklı bir devletle yapılmıştır.
- B) Gümrü Antlaşması: 2-3 Aralık 1920 tarihinde TBMM Hükümeti ile Ermenistan arasında imzalanmıştır. Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zaferin doğrudan bir sonucudur. Bu antlaşma ile Ermenistan, Sevr Antlaşması'nı tanımadığını kabul etmiş, Misak-ı Milli sınırlarını büyük ölçüde kabul etmiş ve Doğu sınırlarımız güvence altına alınmıştır.
- C) Ankara Antlaşması: 20 Ekim 1921'de TBMM Hükümeti ile Fransa arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma, Güney Cephesi'ndeki mücadelelerin sonucunda yapılmıştır ve Doğu Cephesi ile ilgili değildir.
- D) Kars Antlaşması: 13 Ekim 1921'de TBMM Hükümeti ile Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri arasında imzalanmıştır. Gümrü ve Moskova Antlaşmaları'nı tamamlayan ve Doğu sınırlarımızı kesinleştiren bir antlaşmadır. Ancak Doğu Cephesi'ndeki zaferin hemen ardından imzalanan ilk antlaşma değildir.
- E) Mudanya Ateşkes Antlaşması: 11 Ekim 1922'de Türk ordusunun Batı Cephesi'ndeki başarılarının ardından İtilaf Devletleri (İngiltere, Fransa, İtalya) ile imzalanmıştır. Kurtuluş Savaşı'nın askeri safhasını bitiren önemli bir ateşkestir ve Doğu Cephesi ile doğrudan ilişkili değildir.
- Bu bilgiler ışığında, Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zaferin ardından imzalanan antlaşma Gümrü Antlaşması'dır.
Cevap B seçeneğidir.
