Milli Mücadele'nin diplomatik başarılarından hangisi Türkiye'nin uluslararası alanda tanınmasını sağlamıştır?
A) Moskova Antlaşması
B) Gümrü Antlaşması
C) Lozan Barış Antlaşması
D) Ankara Antlaşması
E) Mudanya Ateşkes Antlaşması
Merhaba sevgili öğrenciler,
Milli Mücadele dönemi, sadece askeri zaferlerle değil, aynı zamanda önemli diplomatik başarılarla da doludur. Bu başarılar, yeni Türk devletinin uluslararası alanda hak ettiği yeri almasını sağlamıştır. Şimdi sorumuzdaki seçenekleri tek tek inceleyerek, Türkiye'nin uluslararası alanda tanınmasını sağlayan en kapsamlı diplomatik başarıyı bulalım:
- A) Moskova Antlaşması: Bu antlaşma, 1921 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanmıştır. TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda büyük bir devlet tarafından tanınmasını sağlamış, Doğu sınırımızın belirlenmesine katkıda bulunmuş ve Kurtuluş Savaşı'na diplomatik destek sağlamıştır. Ancak, tüm dünya devletleri tarafından Türkiye'nin bağımsız ve egemen bir devlet olarak tanınmasını sağlayan nihai ve kapsamlı bir antlaşma değildir.
- B) Gümrü Antlaşması: TBMM Hükümeti'nin Ermenistan ile 1920 yılında imzaladığı bu antlaşma, TBMM'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşmadır ve Doğu Cephesi'ndeki askeri zaferi diplomatik olarak pekiştirmiştir. Doğu sınırımızın bir kısmını belirlemiş ve TBMM'nin diplomatik gücünü göstermiştir. Ancak, bu antlaşma da Türkiye'nin genel uluslararası tanınmasını sağlayan nihai bir belge değildir.
- C) Lozan Barış Antlaşması: 1923 yılında imzalanan bu antlaşma, Kurtuluş Savaşı'nı sona erdiren ve Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası alandaki varlığını, bağımsızlığını ve egemenliğini resmen tanıyan çok taraflı bir barış antlaşmasıdır. İtilaf Devletleri (İngiltere, Fransa, İtalya vb.) ve diğer birçok ülke tarafından imzalanmıştır. Türkiye'nin bugünkü sınırlarının büyük ölçüde belirlenmesi, kapitülasyonların kaldırılması, azınlık hakları gibi birçok önemli konuyu çözüme kavuşturarak Türkiye'yi tam bağımsız ve eşit bir devlet olarak dünya sahnesine çıkarmıştır. Bu nedenle, Türkiye'nin uluslararası alanda tanınmasını sağlayan en kapsamlı ve nihai diplomatik başarıdır.
- D) Ankara Antlaşması: Bu antlaşma, 1921 yılında TBMM Hükümeti ile Fransa arasında imzalanmıştır. Güney Cephesi'ndeki çatışmaları sona erdirmiş, Hatay dışındaki Suriye sınırını belirlemiş ve Fransa'nın TBMM Hükümeti'ni tanımasını sağlamıştır. Bölgesel bir başarıdır ancak Türkiye'nin genel uluslararası tanınmasını sağlayan antlaşma değildir.
- E) Mudanya Ateşkes Antlaşması: 1922 yılında imzalanan bu antlaşma, Kurtuluş Savaşı'nın sıcak çatışma dönemini sona erdiren bir ateşkes antlaşmasıdır. İtilaf Devletleri ile imzalanmış, Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar'ın TBMM Hükümeti'ne devredilmesini sağlamış ve Lozan Barış Konferansı'nın toplanmasına zemin hazırlamıştır. Diplomatik bir başarı olmakla birlikte, bir barış antlaşması değil, geçici bir ateşkes belgesidir ve tam uluslararası tanınmayı sağlamaz.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı üzere, Türkiye'nin uluslararası alanda tam bağımsız ve egemen bir devlet olarak tanınmasını sağlayan en önemli ve kapsamlı diplomatik başarı Lozan Barış Antlaşması'dır.
Cevap C seçeneğidir.
