Büyük Millet Meclisi'nin açılış sürecinde yaşanan gelişmelerden hangisi, meclisin otoritesini güçlendirmeye yönelik bir adım olmuştur? (Orta)
A) İstanbul Hükümeti ile işbirliği yapılması
B) İtilaf Devletleri ile anlaşma yoluna gidilmesi
C) Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkarılması
D) Saltanatın yeniden güçlendirilmesi
E) Azınlıklara geniş haklar verilmesi
Büyük Millet Meclisi (BMM), olağanüstü koşullarda, işgal altındaki bir ülkede ulusal bağımsızlık mücadelesini yürütmek amacıyla açılmıştı. Bu yeni meclisin başarılı olabilmesi için öncelikle kendi otoritesini sağlaması ve kararlarının uygulanmasını temin etmesi gerekiyordu. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İstanbul Hükümeti ile işbirliği yapılması: Büyük Millet Meclisi, İstanbul Hükümeti'nin işgal güçlerinin etkisi altında olduğunu ve ulusal çıkarları yeterince savunamadığını düşünerek kurulmuştur. İstanbul Hükümeti ile işbirliği yapmak, BMM'nin bağımsızlığını ve otoritesini zayıflatır, güçlendirmezdi.
- B) İtilaf Devletleri ile anlaşma yoluna gidilmesi: BMM'nin temel amacı, İtilaf Devletleri'nin işgaline son vermek ve tam bağımsızlığı sağlamaktı. Bu devletlerle anlaşma yoluna gitmek, ulusal mücadele ruhunu ve BMM'nin direnişçi kimliğini zayıflatır, otoritesini değil, taviz verme eğilimini gösterirdi.
- C) Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkarılması: Bu kanun, Büyük Millet Meclisi'nin aldığı kararlara uymayanları, meclise karşı ayaklananları veya ulusal mücadeleye ihanet edenleri cezalandırmak amacıyla çıkarılmıştır. Bu kanun sayesinde BMM, kendi varlığını, kararlarını ve otoritesini güvence altına almış, iç isyanları ve muhalefeti bastırarak meclisin gücünü ve etkinliğini artırmıştır. Bu, meclisin otoritesini doğrudan güçlendiren bir adımdır.
- D) Saltanatın yeniden güçlendirilmesi: BMM, ulusal egemenlik ilkesine dayanıyordu. Saltanat ise tek kişinin egemenliğini temsil ediyordu. Saltanatın yeniden güçlendirilmesi, BMM'nin ulusal egemenlik ilkesine aykırı olur ve meclisin kendi otoritesini değil, saltanatın otoritesini artırırdı. Hatta BMM'nin varlık nedenine ters düşerdi.
- E) Azınlıklara geniş haklar verilmesi: Azınlıklara geniş haklar verilmesi, demokratik bir adım olabilir ancak doğrudan doğruya Büyük Millet Meclisi'nin kendi otoritesini, yani ülkedeki yönetim gücünü ve kararlarını uygulama yeteneğini güçlendirmeye yönelik bir adım değildir. Bu daha çok bir insan hakları veya siyasi entegrasyon meselesidir.
Bu açıklamalar ışığında, Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkarılması, Büyük Millet Meclisi'nin iç düzeni sağlamak, kararlarını uygulatmak ve kendisine karşı çıkanları cezalandırmak suretiyle otoritesini pekiştiren en önemli adımlardan biri olmuştur.
Cevap C seçeneğidir.
