Sevgili öğrenciler, Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti'nin tapu senedi niteliğinde çok önemli bir belgedir. Bu antlaşmada birçok kritik konu çözüme kavuşturulmuş, ancak bazı konularda taraflar arasında tam bir uzlaşma sağlanamamıştır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Sınırlar: Lozan Barış Antlaşması'nda Türkiye'nin Suriye, Yunanistan ve Bulgaristan ile olan sınırları büyük ölçüde belirlenmiştir. Irak sınırı ise Musul sorunu nedeniyle tam olarak çizilememiş, bu konu sonraya bırakılmıştır. Ancak genel olarak sınırların çizimi antlaşmanın önemli bir parçasıydı.
- B) Kapitülasyonlar: Osmanlı Devleti döneminden kalan ve ülkenin ekonomik bağımsızlığını kısıtlayan kapitülasyonlar, Lozan Barış Antlaşması ile tamamen kaldırılmıştır. Bu, Türk delegasyonunun en büyük başarılarından biriydi ve Türkiye'nin tam bağımsızlığının önemli bir göstergesiydi.
- C) Duyun-u Umumiye: Osmanlı Devleti'nin dış borçlarını yöneten ve yabancı devletlerin alacaklarını tahsil eden Duyun-u Umumiye (Genel Borçlar İdaresi) idaresinin varlığına Lozan'da son verilmiştir. Osmanlı borçları, Osmanlı'dan ayrılan devletler arasında paylaştırılmış ve Türkiye'nin payı taksitlendirilerek ödenmesi kararlaştırılmıştır. Yani bu konu da çözüme kavuşturulmuştur.
- D) Boğazlar: Boğazlar konusu Lozan'da ele alınmış ve bir çözüme bağlanmıştır. Buna göre, Boğazlar'ın yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmış ve Boğazlar'ın her iki yakası askerden arındırılmıştır. Bu çözüm Türkiye'nin tam egemenliğini sağlamasa da (daha sonra Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile değişecektir), Lozan'da bir karara bağlanmıştır. Yani çözümsüz bırakılmamıştır.
- E) Musul Sorunu: Lozan Barış Antlaşması'nda Türkiye ile İngiltere arasında Musul'un geleceği konusunda bir anlaşmaya varılamamıştır. Her iki taraf da Musul üzerinde hak iddia etmiş, ancak uzlaşma sağlanamamıştır. Bu nedenle, Musul sorununun Türkiye ile İngiltere arasında dokuz ay içinde yapılacak ikili görüşmelerle çözülmesi, eğer çözülemezse Milletler Cemiyeti'ne havale edilmesi kararlaştırılmıştır. Bu durum, Lozan'da doğrudan çözüme kavuşturulamayan tek önemli konu olduğunu göstermektedir.
Bu bilgiler ışığında, Lozan Barış Antlaşması'nda çözüme kavuşturulamayan ve sonraya bırakılan tek konunun Musul Sorunu olduğu açıktır.
Cevap E seçeneğidir.
