Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla birlikte aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmemiştir?
A) Ulusal egemenlik ilkesinin hayata geçirilmesi
B) Yeni bir devletin temellerinin atılması
C) İstanbul Hükümeti'nin yetkilerini devretmesi
D) Milli Mücadele'nin tek elden yürütülmesi
E) İtilaf Devletleri ile barış görüşmelerine başlanması
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Büyük Millet Meclisi'nin (BMM) açılmasıyla birlikte ortaya çıkan durumlar ve gerçekleşmeyen bir olayı bulmamız isteniyor. BMM'nin açılışı, Milli Mücadele ve Türk inkılap tarihi açısından çok önemli bir dönüm noktasıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ulusal egemenlik ilkesinin hayata geçirilmesi: Büyük Millet Meclisi, milletin kayıtsız şartsız egemenliğine dayanan bir kurum olarak açılmıştır. Bu, yönetme yetkisinin padişahtan veya başka bir zümreden değil, doğrudan milletten geldiği anlamına gelir. Meclis, milletin temsilcilerinden oluştuğu için ulusal egemenlik ilkesi fiilen hayata geçirilmiştir. Dolayısıyla bu durum gerçekleşmiştir.
- B) Yeni bir devletin temellerinin atılması: BMM'nin açılmasıyla birlikte, Osmanlı Devleti'nden farklı, millet iradesine dayalı yeni bir yönetim anlayışı ve devlet yapısı ortaya çıkmıştır. Meclis, kendi hükümetini kurmuş, yasama ve yürütme yetkilerini kullanmaya başlamıştır. Bu durum, Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerinin atılmasında ilk ve en önemli adımlardan biridir. Dolayısıyla bu durum gerçekleşmiştir.
- C) İstanbul Hükümeti'nin yetkilerini devretmesi: İstanbul Hükümeti (Osmanlı Hükümeti), Büyük Millet Meclisi'ni tanımamış, hatta ona karşı mücadele etmiş ve isyanları desteklemiştir. Kendi yetkilerini BMM'ye gönüllü olarak devretmesi gibi bir durum söz konusu olmamıştır. BMM, yetkilerini İstanbul Hükümeti'nden bağımsız ve ona rağmen kullanmaya başlamıştır. Bu nedenle, İstanbul Hükümeti'nin yetkilerini *devretmesi* gerçekleşmemiştir. Ancak BMM'nin açılmasıyla İstanbul Hükümeti'nin otoritesi fiilen zayıflamış ve etkisiz hale gelmiştir.
- D) Milli Mücadele'nin tek elden yürütülmesi: BMM'nin açılmasından önce Milli Mücadele, bölgesel kongreler ve dağınık Kuvâ-yi Milliye birlikleri tarafından yürütülüyordu. Meclis, bu dağınık direnişi bir araya getirerek Milli Mücadele'yi merkezi bir otorite altında, tek elden sevk ve idare etmeye başlamıştır. Bu, mücadelenin daha düzenli ve etkili olmasını sağlamıştır. Dolayısıyla bu durum gerçekleşmiştir.
- E) İtilaf Devletleri ile barış görüşmelerine başlanması: Büyük Millet Meclisi, İtilaf Devletleri'nin işgaline ve dayatmalarına (özellikle Sevr Antlaşması taslağına) karşı bir direniş ve bağımsızlık mücadelesi vermek amacıyla açılmıştır. Meclis'in açılışının hemen ardından İtilaf Devletleri ile barış görüşmelerine başlanması değil, tam tersine mücadele ve direnişin yoğunlaşması söz konusu olmuştur. İtilaf Devletleri, BMM'yi uzun süre tanımamış ve barış görüşmeleri (Lozan Barış Konferansı gibi) ancak Milli Mücadele'nin askeri başarılarla sonuçlanmasından sonra mümkün olmuştur. Bu nedenle, BMM'nin açılmasıyla birlikte İtilaf Devletleri ile barış görüşmelerine başlanması gerçekleşmemiştir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, BMM'nin açılışının temel amacı ve hemen ardından gelen süreç, İtilaf Devletleri ile barış görüşmelerine başlamak değil, onlara karşı topyekûn bir direniş sergilemektir. Bu nedenle, E seçeneği, BMM'nin açılmasıyla birlikte gerçekleşmeyen durumu en doğru şekilde ifade etmektedir.
Cevap E seçeneğidir.
