Düzenli ordunun kurulmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kuvay-ı Milliye birliklerini dağıtmak
B) İtilaf Devletleri ile anlaşma zemini aramak
C) Milli Mücadele'yi daha etkin bir şekilde yürütmek
D) Saltanatın yetkilerini kısıtlamak
E) Halifeliği korumak
Sevgili öğrenciler, Milli Mücadele tarihimizin en kritik dönemlerinden biridir. Bu dönemde verilen her karar, bağımsızlık yolunda atılan önemli bir adımdı. Düzenli ordunun kurulması da bu adımlardan biridir ve neden kurulduğunu anlamak, o dönemin ruhunu kavramak için çok önemlidir. Şimdi bu soruyu adım adım inceleyelim:
- Milli Mücadele'nin Başlangıcı ve Kuvay-ı Milliye: Milli Mücadele'nin ilk yıllarında işgalci güçlere karşı direniş, genellikle yerel halkın oluşturduğu düzensiz birlikler olan Kuvay-ı Milliye tarafından yürütülüyordu. Bu birlikler, düşmanı yavaşlatma ve halkın direniş ruhunu canlı tutma konusunda önemliydi. Ancak, disiplinsiz olmaları, merkezi bir komutadan yoksun olmaları ve kendi bölgeleri dışına çıkmak istememeleri gibi nedenlerle büyük çaplı ve organize düşman ordularına karşı yeterince etkili olamıyorlardı.
- Düzenli Orduya Duyulan İhtiyaç: Düşman kuvvetleri, modern silahlarla donatılmış, eğitimli ve disiplinli ordulardı. Onlara karşı zafer kazanabilmek için aynı düzeyde, hatta daha üstün bir askeri güce ihtiyaç vardı. Bu güç, ancak merkezi bir komuta altında, belirli kurallara göre eğitim almış, disiplinli ve stratejik hareket edebilen bir düzenli ordu olabilirdi.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Kuvay-ı Milliye birliklerini dağıtmak: Düzenli ordunun kurulmasıyla Kuvay-ı Milliye'nin yerini alması ve zamanla dağılması doğal bir sonuçtur. Ancak ordunun temel amacı sadece mevcut düzensiz birlikleri dağıtmak değil, onların yerine daha güçlü ve organize bir yapı kurarak mücadeleyi kazanmaktı. Yani dağıtmak bir araç değil, daha büyük bir amacın (etkin mücadele) bir parçasıydı.
- B) İtilaf Devletleri ile anlaşma zemini aramak: Düzenli ordu, askeri bir güçtür ve görevi savaşmaktır. Anlaşma zemini aramak diplomatik bir çabadır. Ordu, diplomatik çabaları destekleyecek askeri gücü sağlasa da, doğrudan amacı anlaşma zemini aramak değildir.
- C) Milli Mücadele'yi daha etkin bir şekilde yürütmek: İşte bu, düzenli ordunun kurulmasının temel amacıdır. Düzensiz Kuvay-ı Milliye birliklerinin yetersiz kaldığı noktalarda, düzenli ordu ile düşmana karşı daha planlı, daha disiplinli ve daha stratejik bir mücadele yürütmek hedeflenmiştir. Bu sayede vatanın işgalden kurtarılması ve bağımsızlığın kazanılması mümkün olacaktı.
- D) Saltanatın yetkilerini kısıtlamak: Saltanatın yetkilerini kısıtlamak veya kaldırmak, Milli Mücadele'nin siyasi hedeflerinden biriydi ve Ankara Hükümeti'nin zamanla gerçekleştirdiği bir adımdı. Ancak düzenli ordunun kurulmasının doğrudan amacı bu siyasi hedefi gerçekleştirmek değil, ülkeyi düşman işgalinden kurtarmaktı.
- E) Halifeliği korumak: Milli Mücadele'nin liderleri ve Ankara Hükümeti, ulusal egemenliğe dayalı yeni bir devlet kurma hedefindeydi. Halifelik, Osmanlı İmparatorluğu'nun bir kurumu olup, yeni devletin laik ve ulusal yapısıyla çelişiyordu. Dolayısıyla düzenli ordunun kurulmasının amacı halifeliği korumak değildi; aksine, halifelik daha sonra kaldırılacaktı.
Görüldüğü gibi, düzenli ordunun kurulmasının en temel ve birincil amacı, Milli Mücadele'yi düzensiz birliklerle başarıya ulaştırmanın zorluğunu görerek, daha güçlü, disiplinli ve organize bir askeri güçle düşmana karşı kesin zafer kazanmaktı.
Cevap C seçeneğidir.
