Aşağıdakilerden hangisi genişlemeci para politikasının araçlarından biridir?
A) Zorunlu karşılık oranlarını artırmak
B) Açık piyasa işlemlerinde tahvil satmak
C) Politika faizini düşürmek
D) Reeskont faizini artırmak
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, ekonomiyi canlandırmak ve para arzını artırmak amacıyla uygulanan genişlemeci para politikasının araçlarından birini bulmamız isteniyor. Genişlemeci para politikası, genellikle ekonomik durgunluk dönemlerinde harcamaları, yatırımları ve istihdamı teşvik etmek için kullanılır. Bu politikanın temel amacı, paranın maliyetini düşürmek ve piyasadaki para miktarını artırmaktır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Zorunlu karşılık oranlarını artırmak: Zorunlu karşılık oranı, bankaların topladıkları mevduatın belirli bir yüzdesini Merkez Bankası'nda tutmak zorunda oldukları orandır. Bu oranı artırmak, bankaların kredi verebilecekleri para miktarını azaltır. Bu durum, piyasadaki para arzını daraltır ve ekonomiyi yavaşlatıcı bir etki yapar. Dolayısıyla, bu genişlemeci değil, daraltıcı bir politikadır.
- B) Açık piyasa işlemlerinde tahvil satmak: Açık piyasa işlemleri, Merkez Bankası'nın piyasadan tahvil alıp satmasıdır. Merkez Bankası tahvil sattığında, piyasadaki bankalar veya diğer finansal kuruluşlar bu tahvilleri satın almak için Merkez Bankası'na para öderler. Bu, piyasadaki para miktarını azaltır. Bu da para arzını daraltıcı bir etki yapar. Dolayısıyla, bu da genişlemeci değil, daraltıcı bir politikadır.
- C) Politika faizini düşürmek: Politika faizi, Merkez Bankası'nın bankalara borç verdiği veya bankaların birbirlerinden borçlandığı faiz oranlarını etkileyen temel faiz oranıdır. Politika faizini düşürmek, bankaların Merkez Bankası'ndan veya birbirlerinden borçlanma maliyetini azaltır. Bankalar daha ucuza borçlandıklarında, bu maliyeti müşterilerine (bireylere ve şirketlere) daha düşük faiz oranlarıyla yansıtabilirler. Daha düşük kredi faizleri, borçlanmayı, harcamayı ve yatırımı teşvik eder, böylece piyasadaki para arzını artırır ve ekonomik aktiviteyi canlandırır. Bu, tam olarak genişlemeci bir para politikası aracıdır.
- D) Reeskont faizini artırmak: Reeskont faizi, bankaların ellerindeki ticari senetleri Merkez Bankası'na iskonto ettirerek nakit sağladıkları işlemlerde uygulanan faiz oranıdır. Reeskont faizini artırmak, bankaların bu yolla Merkez Bankası'ndan borçlanma maliyetini yükseltir. Bu durum, bankaların borçlanma iştahını azaltır ve piyasaya daha az kredi vermelerine neden olabilir. Bu da para arzını daraltıcı bir etki yapar. Dolayısıyla, bu da genişlemeci değil, daraltıcı bir politikadır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, politika faizini düşürmek, ekonomideki para arzını artırarak genişlemeci bir etki yaratır.
Cevap C seçeneğidir.
