9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da"nın yazımı doğrudur?
A) Bu konuyu öğretmen de sordu.
B) Sınavda başarılı olmak istiyor.
C) O da bizimle gelecek mi?
D) Hepsi doğru yazılmıştır.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Türkçede "de/da"nın yazımı, sıkça karıştırılan ancak kuralları oldukça net olan bir konudur. Bu soruyu çözerken, "de/da"nın bağlaç mı yoksa ek mi olduğunu ayırt etmeyi öğreneceğiz. Unutmayın, bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılırken, bulunma durumu eki olan "-de/-da" her zaman kelimeye bitişik yazılır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bu konuyu öğretmen de sordu.
- Buradaki "de", bağlaç olan "de"dir. Bağlaç olan "de/da"yı cümleden çıkardığımızda cümlenin anlamı bozulmaz, sadece vurgusu değişir. Deneyelim: "Bu konuyu öğretmen sordu." Gördüğünüz gibi cümle hala anlamlıdır.
- Bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır. Bu seçenekte "de" ayrı yazıldığı için yazımı doğrudur.
- B) Sınavda başarılı olmak istiyor.
- Buradaki "da", bulunma durumu eki olan "-de/-da"dır. Ek olan "-de/-da"yı cümleden çıkardığımızda cümlenin anlamı bozulur veya cümle anlamsız hale gelir. Deneyelim: "Sınav başarılı olmak istiyor." Bu cümle anlamsızdır, çünkü "sınav" kelimesi "başarılı olmak" eyleminin nerede gerçekleştiğini belirtmek için eke ihtiyaç duyar.
- Bulunma durumu eki olan "-de/-da" her zaman kelimeye bitişik yazılır. Bu seçenekte "da" bitişik yazıldığı için yazımı doğrudur.
- C) O da bizimle gelecek mi?
- Buradaki "da", bağlaç olan "da"dır. Bağlaç olan "de/da"yı cümleden çıkardığımızda cümlenin anlamı bozulmaz, sadece vurgusu değişir. Deneyelim: "O bizimle gelecek mi?" Gördüğünüz gibi cümle hala anlamlıdır.
- Bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır. Bu seçenekte "da" ayrı yazıldığı için yazımı doğrudur.
- D) Hepsi doğru yazılmıştır.
- Yukarıdaki A, B ve C seçeneklerindeki "de/da"ların yazımı, Türkçe yazım kurallarına tamamen uygundur. Bu nedenle, tüm seçenekler doğru yazılmıştır.
Gördüğünüz gibi, her bir seçenekteki "de/da"nın yazımı, ilgili kurala uygun olarak yapılmıştır. Bu tür sorularda "de/da"yı cümleden çıkarma yöntemini kullanarak doğru sonuca kolayca ulaşabilirsiniz.
Cevap D seçeneğidir.
