Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Türkiye'de nüfusun dağılışını etkileyen faktörler arasında "doğal" olmayan bir faktörü bulmamız isteniyor. Nüfusun dağılışını etkileyen faktörleri iki ana başlık altında inceleyebiliriz: doğal faktörler ve beşeri (insan kaynaklı) faktörler.
- Doğal Faktörler: Doğanın kendiliğinden var olan, insan etkisi olmadan oluşan özellikleridir. İklim, yer şekilleri, su kaynakları, toprak verimliliği, bitki örtüsü gibi unsurlar bu kategoriye girer.
- Beşeri (İnsan Kaynaklı) Faktörler: İnsanların faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan veya insan etkisiyle şekillenen faktörlerdir. Sanayi, tarım, ticaret, ulaşım, turizm, eğitim, sağlık hizmetleri gibi unsurlar bu kategoriye girer.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İklim: İklim (sıcaklık, yağış miktarı, rüzgarlar vb.) doğal bir faktördür. İnsanlar genellikle ılıman iklim koşullarına sahip, tarım yapmaya elverişli bölgelerde yaşamayı tercih ederler. Aşırı sıcak, soğuk veya kurak iklimler nüfusun seyrek olmasına neden olur. Bu nedenle iklim, nüfusun dağılışını etkileyen doğal bir faktördür.
- B) Yer şekilleri: Yer şekilleri (dağlar, ovalar, platolar, vadiler vb.) doğal bir faktördür. Düz ve verimli ovalar, ulaşımın kolay olduğu yerler nüfusun yoğunlaşmasına neden olurken, engebeli ve dağlık alanlar nüfusun seyrek olmasına yol açar. Bu nedenle yer şekilleri, nüfusun dağılışını etkileyen doğal bir faktördür.
- C) Sanayi: Sanayi, insanların kurduğu fabrikalar ve üretim tesisleri ile ilgili bir faaliyettir. Sanayi bölgeleri, iş imkanları yarattığı için çevresine yoğun nüfus çeker. Ancak sanayi, doğanın kendiliğinden var olan bir özelliği değil, insan faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan beşeri (ekonomik) bir faktördür.
- D) Su kaynakları: Su (akarsular, göller, yeraltı suları vb.) yaşam için vazgeçilmez doğal bir kaynaktır. Hem içme suyu hem de tarım ve sanayi için suyun varlığı, yerleşim yerlerinin kurulmasında ve nüfusun dağılışında çok önemli bir doğal faktördür. Su kaynaklarının bol olduğu yerler genellikle daha yoğun nüfusludur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, iklim, yer şekilleri ve su kaynakları doğal faktörler iken, sanayi beşeri (insan kaynaklı) bir faktördür.
Cevap C seçeneğidir.
