3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem tamlayan hem de tamlanan eki almış bir isim tamlaması bulunmaktadır?
A) Arabanın anahtarı kayıp.
B) Öğrenci defteri getirdi.
C) Mavi kalem almak istiyorum.
D) Bahçe kapısı açık kaldı.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için öncelikle isim tamlamasının ne olduğunu ve hangi ekleri aldığını hatırlayalım. Sonra da şıklardaki cümleleri tek tek inceleyelim.
İsim Tamlaması: En az iki ismin bir araya gelerek oluşturduğu kelime grubudur. İki temel ögesi vardır:
- Tamlayan: Tamlamanın ilk kısmıdır ve "-ın, -in, -un, -ün" (ilgi eki) eklerinden birini alabilir.
- Tamlanan: Tamlamanın ikinci kısmıdır ve "-ı, -i, -u, -ü" (iyelik eki) eklerinden birini alabilir. Bazen ek almayabilir.
Şimdi şıkları inceleyelim:
- A) Arabanın anahtarı kayıp.
- "Arabanın anahtarı" bir isim tamlamasıdır.
- "Arabanın" kelimesi tamlayandır ve "-ın" (ilgi eki) ekini almıştır.
- "Anahtarı" kelimesi tamlanandır ve "-ı" (iyelik eki) ekini almıştır.
- Dolayısıyla bu seçenekte hem tamlayan hem de tamlanan eki almış bir isim tamlaması bulunmaktadır.
- B) Öğrenci defteri getirdi.
- "Öğrenci defteri" bir isim tamlamasıdır.
- "Öğrenci" kelimesi tamlayandır ve ek almamıştır.
- "Defteri" kelimesi tamlanandır ve "-i" (iyelik eki) ekini almıştır.
- Bu seçenekte sadece tamlanan eki almıştır.
- C) Mavi kalem almak istiyorum.
- Bu cümlede isim tamlaması yoktur. "Mavi kalem" sıfat tamlamasıdır (bir isim ve onu niteleyen bir sıfat).
- D) Bahçe kapısı açık kaldı.
- "Bahçe kapısı" bir isim tamlamasıdır.
- "Bahçe" kelimesi tamlayandır ve ek almamıştır.
- "Kapısı" kelimesi tamlanandır ve "-ı" (iyelik eki) ekini almıştır.
- Bu seçenekte de sadece tamlanan eki almıştır.
Gördüğümüz gibi, hem tamlayan hem de tamlanan eki almış isim tamlaması A seçeneğinde bulunmaktadır.
Cevap A seçeneğidir.
