TYT Coğrafya Heyelan: Çıkmış Sorular ve Detaylı Analizleri Test 1

Heyelan sonrası yapılması gereken ilk ve en önemli müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ekonomik kayıpların tespiti
B) Ulaşım yollarının onarımı
C) Arama ve kurtarma çalışmaları
D) Bölgede yeni yerleşim yerleri kurulması
E) Heyelan bölgesinin turizme açılması

Bir heyelan gibi doğal afetlerde, önceliklerimizi doğru belirlemek hayati önem taşır. Bu tür olaylarda en değerli varlık insan hayatıdır ve tüm müdahaleler bu öncelik etrafında şekillenmelidir.

• Heyelanın Etkisi: Heyelan, toprak ve kaya kütlelerinin aniden yer değiştirmesiyle meydana gelen bir afettir. Bu durum, binaları yıkabilir, yolları kapatabilir ve en önemlisi, insanların toprak altında kalmasına veya mahsur kalmasına neden olabilir.
• Acil Durum Önceliği: Bir afet anında ilk ve en önemli hedef, can kaybını en aza indirmek ve yaralıları kurtarmaktır. Bu nedenle, heyelan sonrası ilk yapılması gereken müdahale, toprak altında kalan veya tehlikeli bölgelerde mahsur kalmış olabilecek kişilere ulaşmak ve onları kurtarmaktır.
• Seçenek A) Ekonomik kayıpların tespiti: Bu, afet sonrası önemli bir adımdır ancak insan hayatının kurtarılmasından sonra gelir. Can kurtarma çalışmaları devam ederken ekonomik kayıp tespiti ikinci plandadır.
• Seçenek B) Ulaşım yollarının onarımı: Ulaşım yollarının açılması, kurtarma ekiplerinin bölgeye ulaşması ve yaralıların tahliyesi için kritik öneme sahiptir. Ancak bu da, doğrudan insan hayatını kurtarma eylemi olan arama ve kurtarma çalışmalarının bir parçası veya hemen ardından gelen bir destek faaliyetidir. İlk ve en önemli müdahale, yollar açılsa bile kurtarılacak kişilerin tespiti ve kurtarılmasıdır.
• Seçenek C) Arama ve kurtarma çalışmaları: Bu seçenek, doğrudan insan hayatını kurtarmaya yönelik bir eylemdir. Toprak altında kalan, enkazda mahsur kalan veya tehlikeli bölgelerde sıkışıp kalmış kişileri bulmak ve güvenli bir şekilde çıkarmak, bir afetin hemen ardından yapılması gereken en öncelikli ve kritik müdahaledir.
• Seçenek D) Bölgede yeni yerleşim yerleri kurulması: Bu, uzun vadeli bir planlama ve yeniden yapılanma sürecidir. Afetin hemen ardından değil, çok daha sonraki aşamalarda değerlendirilir.
• Seçenek E) Heyelan bölgesinin turizme açılması: Bu seçenek, bir afet sonrası durum için tamamen uygunsuz ve önceliksizdir. Afet bölgeleri, güvenlik ve iyileşme süreçleri tamamlanmadan turizme açılamaz.
• Sonuç: İnsan hayatının korunması ve kurtarılması, her türlü doğal afette en üst düzeyde öncelik taşır. Bu nedenle, heyelan sonrası yapılması gereken ilk ve en önemli müdahale, arama ve kurtarma çalışmalarıdır.

Cevap C seçeneğidir.