Merhaba arkadaşlar! Bu soruyu çözerken, coğrafya bilgimizi ve kayaçların özelliklerini hatırlayalım. Kalker (kireçtaşı) kayaçların hangi yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olduğunu düşünerek doğru cevaba ulaşacağız.
- Kalker (Kireçtaşı) Nedir? Kalker, temel olarak kalsiyum karbonat ($CaCO_3$) içeren, kolay çözünebilen bir kayaç türüdür. Bu özelliği, su ile temasında aşınmaya ve farklı şekillerin oluşmasına neden olur.
- A Seçeneği: Barkan Barkanlar, çöllerin tipik kum tepeleridir ve rüzgarın etkisiyle oluşurlar. Kalkerle doğrudan bir ilişkileri yoktur.
- B Seçeneği: Delta Deltalar, akarsuların taşıdığı malzemeyi denize veya göle bırakmasıyla oluşur. Kalker oluşumunda etkili değildir.
- C Seçeneği: Traverten Travertenler, kalsiyum karbonatça zengin suların (genellikle sıcak su kaynaklarının) yüzeye çıkması ve karbondioksit kaybetmesi sonucu çökelen kalsiyum karbonatın birikmesiyle oluşur. Kalkerli bölgelerde yaygın olarak görülürler. Pamukkale Travertenleri buna harika bir örnektir!
- D Seçeneği: Buzul Vadisi Buzul vadileri, buzulların aşındırmasıyla oluşan U şeklindeki vadilerdir. Kalkerle doğrudan bir ilişkileri bulunmaz.
Kalker kayaçların kolay çözünebilme özelliği sayesinde, suların etkisiyle traverten gibi şekillerin oluşumu daha olasıdır. Bu nedenle, kalker kayaçların yaygın olduğu bölgelerde travertenlere daha sık rastlarız.
Cevap C seçeneğidir.
