Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı birlikte bulalım.
- Öncelikle soruyu dikkatlice okuyalım: "Akarsuların taşıdığı malzemeleri eğimin azaldığı yerlerde biriktirmesiyle oluşan yeryüzü şekillerine ne ad verilir?"
- Burada anahtar kelimeler şunlar: Akarsular (yani nehirler), taşıdığı malzemeler (kum, çakıl, mil gibi alüvyonlar), eğimin azaldığı yerler (akarsuyun hızının kesildiği, yavaşladığı bölgeler) ve biriktirme (depozisyon).
- Bir akarsu, yüksek eğimli yerlerde hızlı akar ve önüne çıkan malzemeleri sürükler. Ancak eğim azaldığında, akarsuyun hızı da azalır. Hızı azalan akarsuyun taşıma gücü düşer ve taşıdığı malzemeleri artık sürükleyemez hale gelir. Bu malzemeleri yatağında veya denize/göle döküldüğü ağız kısmında biriktirmeye başlar.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Delta ovası: Akarsuların taşıdığı alüvyonları, denize veya göle döküldükleri ağız kısmında, eğimin çok azaldığı ve akarsuyun hızının kesildiği yerlerde biriktirmesiyle oluşan verimli ovalardır. Bu tanım, sorudaki tüm koşulları tam olarak karşılamaktadır.
- B) Mantar kaya: Genellikle çöllerde rüzgar erozyonu (aşındırması) sonucunda oluşan, alt kısmı üst kısmına göre daha ince olan kayaçlardır. Akarsu biriktirmesiyle ilgisi yoktur.
- C) Buzul vadisi: Buzulların aşındırması sonucunda oluşan, U şeklinde kesite sahip vadilerdir. Akarsu biriktirmesiyle ilgisi yoktur.
- D) Falez: Dalgaların kıyıları aşındırması sonucunda oluşan dik kıyı yamaçlarıdır. Akarsu biriktirmesiyle ilgisi yoktur.
- Görüldüğü gibi, akarsuların eğimin azaldığı yerlerde malzeme biriktirmesiyle oluşan yeryüzü şekli delta ovasıdır.
Cevap A seçeneğidir.
