Aşağıdakilerden hangisi kategorik değişkene örnek *değildir*?
A) Boy uzunluğu (cm)
B) Göz rengi (Mavi, Yeşil, Kahverengi)
C) Kan grubu (A, B, AB, 0)
D) Cinsiyet (Kadın, Erkek)
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, istatistikte sıkça karşılaştığımız "kategorik değişken" kavramını anlamamız gerekiyor. Bir değişkenin kategorik olup olmadığını anlamak için şu temel ayrımı yapmalıyız:
- Kategorik Değişken (Nitel Değişken): Değerleri sayılarla ifade edilemeyen, belirli kategorilere veya gruplara ayrılan değişkenlerdir. Bu kategoriler arasında bir sıralama veya matematiksel işlem yapmak genellikle anlamlı değildir. Örneğin, "evet/hayır", "erkek/kadın", "mavi/yeşil/kahverengi" gibi.
- Sayısal Değişken (Nicel Değişken): Değerleri sayılarla ifade edilen ve bu sayılar üzerinde matematiksel işlemler (toplama, çıkarma, ortalama alma vb.) yapılabilen değişkenlerdir. Bu değişkenler genellikle bir ölçüm veya sayım sonucudur. Örneğin, "yaş", "boy uzunluğu", "kilo", "sınav notu" gibi.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Boy uzunluğu (cm): Boy uzunluğu, santimetre (cm) cinsinden ölçülen bir değerdir. 170 cm, 175.5 cm gibi sayısal değerler alır. Bu değerler arasında matematiksel işlemler (örneğin, ortalama boy hesaplama) yapılabilir ve bir sıralama (uzundan kısaya) mevcuttur. Bu nedenle, boy uzunluğu bir sayısal değişkendir.
- B) Göz rengi (Mavi, Yeşil, Kahverengi): Göz rengi, "Mavi", "Yeşil", "Kahverengi" gibi belirli kategorilere ayrılır. Bu kategoriler arasında matematiksel bir işlem yapılamaz veya anlamlı bir sıralama yoktur (Mavi, Yeşil'den daha büyük veya küçük değildir). Bu bir kategorik değişkendir.
- C) Kan grubu (A, B, AB, 0): Kan grubu, "A", "B", "AB", "0" gibi belirli kategorilere ayrılır. Bu kategoriler arasında matematiksel bir işlem yapılamaz veya anlamlı bir sıralama yoktur. Bu bir kategorik değişkendir.
- D) Cinsiyet (Kadın, Erkek): Cinsiyet, "Kadın" ve "Erkek" olmak üzere iki kategoriye ayrılır. Bu kategoriler arasında matematiksel bir işlem yapılamaz veya anlamlı bir sıralama yoktur. Bu bir kategorik değişkendir.
Soru bizden kategorik değişkene örnek *olmayanı* bulmamızı istiyor. Yaptığımız incelemeye göre, boy uzunluğu sayısal bir değişkendir, diğerleri ise kategoriktir.
Cevap A seçeneğidir.
