Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, kelimelerin anlam zenginliğini ve Türkçemizin güzelliklerinden biri olan "eş sesli" (sesteş) kelimeleri tanımamızı istiyor. Eş sesli kelimeler, yazılışları ve okunuşları aynı olan, ancak anlamları birbirinden tamamen farklı olan kelimelerdir. Gelin, seçenekleri tek tek inceleyerek hangisinin eş sesli olmadığını bulalım:
- Eş Sesli (Sesteş) Kelime Nedir?
Öncelikle, eş sesli kelimenin ne anlama geldiğini hatırlayalım. Eş sesli kelimeler, aynı şekilde yazılan ve aynı şekilde okunan, ancak aralarında hiçbir anlam ilişkisi bulunmayan kelimelerdir. Örneğin, "yüz" kelimesi hem bir sayı (100), hem bir organ (surat), hem de bir eylem (yüzmek) anlamına gelebilir.
- A) kır
"Kır" kelimesi eş seslidir.
- Birinci anlamı: Bir şeyi parçalara ayırmak, bozmak eylemi. (Örnek: Vazoyu kır.)
- İkinci anlamı: Şehir dışında kalan, genellikle yeşillik ve açık alan olan yer. (Örnek: Hafta sonu kır gezisine çıktık.)
- Üçüncü anlamı: Saç rengi için kullanılan, beyaza yakın gri tonu. (Örnek: Saçları kır düşmüş.)
Gördüğünüz gibi, "kır" kelimesinin birden fazla, birbirinden bağımsız anlamı vardır.
- B) at
"At" kelimesi de eş seslidir.
- Birinci anlamı: Bir şeyi fırlatmak, savurmak eylemi. (Örnek: Topu bana at.)
- İkinci anlamı: Bir hayvan türü. (Örnek: Çiftlikte bir at var.)
"At" kelimesinin de farklı anlamları bulunmaktadır.
- C) yüz
"Yüz" kelimesi eş sesliliğin en güzel örneklerinden biridir.
- Birinci anlamı: İnsan veya hayvanın başının ön kısmı, surat. (Örnek: Onun yüzü çok güzel.)
- İkinci anlamı: Bir sayı. (Örnek: Tam yüz tane elma aldım.)
- Üçüncü anlamı: Suda ilerlemek eylemi. (Örnek: Havuzda yüzmeyi severim.)
- Dördüncü anlamı: Derisini soymak eylemi. (Örnek: Kasap hayvanın derisini yüzdü.)
"Yüz" kelimesinin de birden çok, birbirinden farklı anlamı vardır.
- D) ev
"Ev" kelimesi ise diğerlerinden farklıdır. "Ev" kelimesinin temel anlamı, insanların içinde yaşadığı, barındığı yapıdır. Bu kelimenin, yazılışı ve okunuşu aynı olup da tamamen farklı bir anlama gelen başka bir karşılığı yoktur. "Ev" kelimesi genellikle tek bir ana anlam etrafında kullanılır. Örneğin, "eve gitmek", "ev işleri" gibi kullanımlarda hep aynı temel anlamı ifade eder.
Bu durumda, "kır", "at" ve "yüz" kelimeleri eş sesli iken, "ev" kelimesi eş sesli değildir.
Cevap D seçeneğidir.
