Bir tarihçi, İstanbul'un fethi hakkında araştırma yaparken aşağıdaki kaynaklardan hangisini kullanırsa birinci el kaynak kullanmış olur?
A) Günümüzde yazılmış bir tarih kitabıMerhaba sevgili öğrenciler!
Tarih araştırmalarında kaynakların doğru bir şekilde sınıflandırılması, bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu açısından çok önemlidir. Bu soruda "birinci el kaynak" kavramını anlamamız gerekiyor. Hadi adım adım bu önemli konuyu inceleyelim.
Birinci el kaynaklar, bir olayın yaşandığı döneme ait, olayı bizzat yaşayan veya olaya tanıklık eden kişiler tarafından oluşturulmuş orijinal belgeler, eserler veya kayıtlardır. Bunlar, olayın gerçekleştiği zamandan doğrudan bilgi sağlarlar. Örneğin, mektuplar, günlükler, resmi belgeler, fotoğraflar, anıtlar, dönemin gazeteleri veya sanat eserleri birinci el kaynaklara örnektir.
İkinci el kaynaklar ise birinci el kaynakları yorumlayarak, analiz ederek veya özetleyerek oluşturulmuş eserlerdir. Olayın yaşandığı dönemden sonra yazılırlar ve genellikle birden fazla birinci el kaynaktan bilgi toplayarak bir sentez sunarlar. Tarih kitapları, makaleler, belgeseller veya biyografiler genellikle ikinci el kaynaklardır.
Bu bir ikinci el kaynaktır. Çünkü günümüzde yazılan bir tarih kitabı, İstanbul'un fethi hakkında daha önce yazılmış birçok birinci ve ikinci el kaynağı inceleyerek, yorumlayarak ve bir araya getirerek oluşturulmuştur. Olayın yaşandığı döneme ait değildir.
İşte bu bir birinci el kaynaktır! Çünkü günlük, olayın (İstanbul'un fethi) yaşandığı dönemde, olaya tanıklık eden veya olayı bizzat yaşayan bir kişi (Bizans tarihçisi) tarafından yazılmıştır. Bu günlük, o dönemin atmosferini, olayları ve duyguları doğrudan yansıtır.
Bu da bir ikinci el kaynaktır. Belgesel filmler, genellikle birinci ve ikinci el kaynaklardan elde edilen bilgileri kullanarak, günümüz teknolojisiyle yeniden oluşturulmuş veya anlatılmış görsel-işitsel eserlerdir. Olayın yaşandığı döneme ait orijinal bir kayıt değildir.
Bu da bir ikinci el kaynaktır. 20. yüzyılda yazılmış bir makale, İstanbul'un fethi hakkında daha önceki kaynakları (birinci ve ikinci el) inceleyerek, analiz ederek ve kendi yorumunu katarak oluşturulmuştur. Olayın yaşandığı döneme ait değildir.
Bu bilgiler ışığında, bir tarihçinin İstanbul'un fethi hakkında araştırma yaparken doğrudan o döneme ait, olayı yaşayan birinden bilgi alabileceği tek seçenek, fetih sırasında yaşamış bir Bizans tarihçisinin günlüğüdür.
Cevap B seçeneğidir.
