Bir öğrenci, farklı kütlelerdeki aynı cins sıvıların sıcaklık değişimlerini incelemek için bir deney tasarlamıştır. Bu deneyde bağımsız değişken, bağımlı değişken ve sabit tutulan değişkenler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) Bağımsız değişken: Sıvının cinsi, Bağımlı değişken: Sıcaklık değişimi, Sabit tutulan: Kütle
B) Bağımsız değişken: Kütle, Bağımlı değişken: Sıcaklık değişimi, Sabit tutulan: Sıvının cinsi, ısıtma süresi
C) Bağımsız değişken: Sıcaklık değişimi, Bağımlı değişken: Kütle, Sabit tutulan: Sıvının cinsi
D) Bağımsız değişken: Isıtma süresi, Bağımlı değişken: Sıvının cinsi, Sabit tutulan: Kütle
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bilimsel bir deney tasarlarken, hangi faktörün neyi etkilediğini anlamak için değişkenleri doğru belirlemek çok önemlidir. Gelin, bu soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
- Deneyin Amacı: Öğrenci, farklı kütlelerdeki aynı cins sıvıların sıcaklık değişimlerini incelemek istiyor. Bu cümle bize deneyin ana hedefini ve üzerinde oynanan faktörleri açıkça gösteriyor.
- Bağımsız Değişken Nedir?
- Bağımsız değişken, deneyde bizim bilerek değiştirdiğimiz, etkisini araştırdığımız faktördür.
- Soruya baktığımızda, öğrenci "farklı kütlelerdeki" sıvıları kullanıyor. Yani, kütleyi değiştiriyor.
- Bu durumda, kütle bağımsız değişkendir.
- Bağımlı Değişken Nedir?
- Bağımlı değişken, bağımsız değişkendeki değişime bağlı olarak ortaya çıkan sonuçtur. Bizim ölçtüğümüz veya gözlemlediğimiz şeydir.
- Öğrenci neyi incelemek istiyor? "Sıcaklık değişimlerini".
- Bu durumda, sıcaklık değişimi bağımlı değişkendir.
- Sabit Tutulan Değişkenler Nedir?
- Sabit tutulan değişkenler (kontrol değişkenleri), deneyin güvenilirliğini sağlamak ve sadece bağımsız değişkenin etkisini gözlemleyebilmek için deney boyunca aynı tuttuğumuz faktörlerdir.
- Soru metninde "aynı cins sıvıların" ifadesi geçiyor. Bu, sıvının türünün (örneğin, hepsi su veya hepsi alkol) sabit tutulduğu anlamına gelir. Yani, sıvının cinsi sabit tutulmuştur.
- Ayrıca, kütlenin sıcaklık değişimine etkisini doğru bir şekilde görebilmek için, tüm sıvılara aynı miktarda ısı verilmelidir. Aynı miktarda ısı vermek için genellikle aynı ısıtıcıyı aynı süre boyunca kullanırız. Bu nedenle, ısıtma süresi de sabit tutulması gereken önemli bir değişkendir. Eğer ısıtma süresi farklı olursa, sıcaklık değişimi sadece kütleye bağlı olmaz, aynı zamanda farklı verilen ısı miktarına da bağlı olur ki bu da deneyin sonucunu yanıltır.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Bağımsız değişken: Sıvının cinsi (Yanlış, bu sabit tutulan), Sabit tutulan: Kütle (Yanlış, bu bağımsız değişken).
- B) Bağımsız değişken: Kütle (Doğru), Bağımlı değişken: Sıcaklık değişimi (Doğru), Sabit tutulan: Sıvının cinsi, ısıtma süresi (Doğru).
- C) Bağımsız değişken: Sıcaklık değişimi (Yanlış, bu bağımlı değişken), Bağımlı değişken: Kütle (Yanlış, bu bağımsız değişken).
- D) Bağımsız değişken: Isıtma süresi (Yanlış, bu sabit tutulan), Bağımlı değişken: Sıvının cinsi (Yanlış, bu sabit tutulan).
Bu analizlere göre, tüm değişkenlerin doğru bir şekilde belirlendiği seçenek B'dir.
Cevap B seçeneğidir.
