"Güneşin ilk ışıkları dağların zirvesini aydınlatırken, çoban Ali sürüsünü otlatmak için yola koyuldu. Yanında sadık köpeği Karabaş vardı. Dere kenarında mola verdiklerinde, Ali tulumundan peynirini çıkarıp yemeye başladı. O sırada uzaktan gelen bir kurt sesiyle Karabaş hemen havlamaya başladı."
Bu metindeki olay örgüsü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ali'nin sürüsünü otlatmak için yola çıkması ve kurt sesi duyması
B) Güneşin doğuşu ve dağların aydınlanması
C) Karabaş'ın sadık bir köpek olması
D) Ali'nin dere kenarında peynir yemesi
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen metindeki "olay örgüsünü" bulmamız isteniyor. Olay örgüsü, bir hikayede olayların birbirini takip eden, neden-sonuç ilişkisi içinde gelişen dizisidir. Yani, hikayenin ana hatlarını oluşturan temel olaylar zinciridir. Şimdi metni dikkatlice okuyalım ve seçenekleri inceleyelim:
Metin: "Güneşin ilk ışıkları dağların zirvesini aydınlatırken, çoban Ali sürüsünü otlatmak için yola koyuldu. Yanında sadık köpeği Karabaş vardı. Dere kenarında mola verdiklerinde, Ali tulumundan peynirini çıkarıp yemeye başladı. O sırada uzaktan gelen bir kurt sesiyle Karabaş hemen havlamaya başladı."
- A) Ali'nin sürüsünü otlatmak için yola çıkması ve kurt sesi duyması: Metnin başında Ali'nin yola çıkması bir başlangıç olayıdır. Metnin sonunda ise kurt sesi duyulması ve Karabaş'ın havlaması, hikayenin gidişatını etkileyen önemli bir olaydır. Bu iki olay, metindeki ana olaylar zincirini (olay örgüsünü) en iyi şekilde özetler.
- B) Güneşin doğuşu ve dağların aydınlanması: Bu ifade, hikayenin geçtiği zamanı ve ortamı belirten bir tasvirdir, bir olaydan ziyade bir durum veya arka plan bilgisidir. Hikayenin ana olay örgüsünü oluşturmaz.
- C) Karabaş'ın sadık bir köpek olması: Bu, Karabaş'ın bir özelliğidir, bir olay değildir. Hikayenin akışında gerçekleşen bir eylem veya durum değildir.
- D) Ali'nin dere kenarında peynir yemesi: Bu, Ali'nin yolculuğu sırasında yaptığı bir ara eylemdir. Tek başına metnin tüm olay örgüsünü kapsamaz, sadece bir detaydır.
Bu durumda, metindeki en önemli ve birbirini takip eden ana olayları özetleyen seçenek A'dır. Ali'nin yola çıkmasıyla başlayan ve kurt sesiyle gerilimin arttığı anla devam eden bu dizi, metnin olay örgüsünü oluşturur.
Cevap A seçeneğidir.
