7. sınıf türkçe 2. dönem 1. yazılı 2. senaryo Test 2

🎓 7. sınıf türkçe 2. dönem 1. yazılı 2. senaryo Test 2 - Ders Notu

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu ders notu, 7. sınıf Türkçe 2. dönem 1. yazılı sınavınızda karşılaşabileceğiniz temel konuları sade ve anlaşılır bir dille özetlemek için hazırlandı. Konuları tekrar ederken bu notlara göz atarak bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

📌 Fiilimsiler (Eylemsiler)

Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden türeyen, fiil özelliğini tamamen kaybetmeyip cümle içinde isim, sıfat veya zarf görevi üstlenen sözcüklerdir. Üç çeşidi vardır:

• İsim-fiil (Mastar): Fiile "-ma, -ış, -mak" ekleri getirilerek yapılır. Fiilin adıdır.
  • Örnek: "Kitap okumayı çok severim." (-ma)
  • Örnek: "Onun gülüşü içimi ısıttı." (-ış)
  • Örnek: "Bu soruyu çözmek oldukça zor." (-mak)
• Sıfat-fiil (Ortaç): Fiile "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" ekleri getirilerek yapılır. Genellikle kendinden sonraki ismi niteler.
  • Örnek: "Koşan çocuk düştü." (-an)
  • Örnek: "Gelecek günler güzel olacak." (-ecek)
  • Örnek: "Kırılmış tabakları topladı." (-mış)
• Zarf-fiil (Bağ-fiil, Ulaç): Fiile "-ip, -arak, -meden, -ken, -alı, -ince, -r...mez, -dıkça, -e...e" gibi ekler getirilerek yapılır. Cümlede durum veya zaman anlamı katar.
  • Örnek: "Düşe kalka yürüdü." (-e...e)
  • Örnek: "Ders çalışırken uyuyakalmışım." (-ken)
  • Örnek: "Haberleri duyunca çok sevindi." (-ınca)

⚠️ Dikkat: İsim-fiil ekleri (-ma, -ış) ile olumsuzluk eki (-ma) veya kalıcı isim yapmış sözcükleri karıştırma! "Dondurma", "çakmak" gibi kelimeler fiilimsi değil, kalıcı isimlerdir.

📌 Cümlenin Ögeleri

Cümleyi oluşturan temel parçalara öge denir. Cümlenin anlamını doğru anlamak ve kurmak için ögeleri bilmek önemlidir. Ögeler, yükleme sorulan sorularla bulunur.

• Yüklem: Cümledeki işi, oluşu, hareketi bildiren temel ögedir. Genellikle cümlenin sonunda bulunur. Yüklem olmadan cümle olmaz.
  • Örnek: "Bugün hava çok güzel oldu."
• Özne: Yüklemdeki işi yapan veya yargının gerçekleştiği varlıktır. Yükleme "kim?" veya "ne?" soruları sorularak bulunur.
  • Örnek: "Çocuklar bahçede oynuyor." (Oynayan kim? Çocuklar)
• Nesne: Yapılan işten etkilenen varlıktır. İki çeşittir:
  • Belirtili Nesne: "-i" hal ekini alır. Yükleme "neyi?", "kimi?" soruları sorularak bulunur.
    • Örnek: "Kitabı okudum." (Neyi okudum? Kitabı)
  • Belirtisiz Nesne: Hal eki almaz. Yükleme "ne?" (özneyi bulduktan sonra) sorusu sorularak bulunur.
    • Örnek: "Annem pasta yaptı." (Ne yaptı? Pasta)
• Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı): Yüklemdeki eylemin yöneldiği, bulunduğu veya ayrıldığı yeri bildirir. "-e, -de, -den" hal eklerini alır. "Kime?, Neye?, Nerede?, Kimde?, Neyden?, Kimden?" gibi sorularla bulunur.
  • Örnek: "Okula gittik." (Nereye gittik? Okula)
  • Örnek: "Evde oturdum." (Nerede oturdum? Evde)
• Zarf Tümleci: Yüklemdeki eylemin zamanını, durumunu, miktarını, yönünü veya sebebini bildirir. "Nasıl?, Ne zaman?, Ne kadar?, Neden?, Niçin?, Nereye?" (yalın halde) gibi sorularla bulunur.
  • Örnek: "Dün akşam sinemaya gittik." (Ne zaman gittik? Dün akşam)
  • Örnek: "Hızlı koştu." (Nasıl koştu? Hızlı)

💡 İpucu: Cümlenin ögelerini bulurken önce yüklemi, sonra özneyi bulmak işinizi kolaylaştırır. Diğer ögeler bu ikisine göre belirlenir.

📌 Yazım Kuralları

Doğru ve etkili iletişim için yazım kurallarına uymak çok önemlidir.

• Büyük Harflerin Kullanımı:
  • Cümleler büyük harfle başlar.
  • Özel isimler (kişi adları, yer adları, millet adları, dil adları, din adları vb.) büyük harfle başlar.
  • Kurum, kuruluş, dernek, gazete, kitap adları büyük harfle başlar.
  • Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı).
• De, Ki, Mi'nin Yazımı:
  • Bağlaç olan "de" ayrı yazılır ("O da gelsin."). Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz.
  • Ek olan "-de" bitişik yazılır ("Evde kimse yok."). Cümleden çıkarıldığında anlam bozulur.
  • Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır ("Duydum ki gelmiş."). Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz.
  • Ek olan "-ki" bitişik yazılır ("Evdeki hesap çarşıya uymaz."). Genellikle bir isme gelir ve sıfat yapar.
  • Soru eki "mi" her zaman ayrı yazılır ("Geldin mi?"). Kendinden sonra gelen ekler bitişik yazılır ("Geliyor musun?").
• Sayıların Yazımı:
  • Sayılar genellikle metin içinde yazıyla (iki, üç), parasal işlemlerde veya istatistiklerde rakamla (2, 3) yazılır.
  • Sıra sayıları rakamla yazıldığında yanına nokta konur (7. sınıf) veya kesme işaretiyle ek ayrılır (7.'si).

💡 İpucu: "De"nin ayrı mı bitişik mi olduğunu anlamak için cümleden çıkarın. Anlam bozuluyorsa bitişik, bozulmuyorsa ayrı yazılır. "Ki" için "ler" ekini getirin. Anlamlı oluyorsa bitişik, olmuyorsa ayrı yazılır (ör: "geldikiler" anlamsız, "evdekiler" anlamlı).

📌 Noktalama İşaretleri

Cümlelerin doğru anlaşılması ve okunması için noktalama işaretleri önemlidir.

• Virgül (,):
  • Eş görevli kelime veya kelime gruplarını ayırmada kullanılır. (Pazardan elma, armut, muz aldık.)
  • Sıralı cümleleri ayırmada kullanılır. (Geldim, gördüm, yendim.)
  • Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için kullanılır.
  • Ara sözleri veya ara cümleleri ayırmada kullanılır.
• Noktalı Virgül (;):
  • Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırmak için kullanılır. (Erkek çocuklara Ali, Can, Emre; kız çocuklara Ayşe, Elif, Zeynep isimleri verildi.)
  • Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmada kullanılır.
• İki Nokta (:):
  • Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna konur. (Milli Edebiyat Dönemi yazarları şunlardır: Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp...)
  • Kendisiyle ilgili açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur.
• Diğer İşaretler:
  • Nokta (.): Cümle sonuna, bazı kısaltmaların sonuna konur.
  • Soru İşareti (?): Soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna konur.
  • Ünlem İşareti (!): Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşırma gibi duyguları anlatan cümle veya sözlerin sonuna konur.
  • Üç Nokta (...): Tamamlanmamış cümlelerin sonuna, alıntılarda atlanan yerleri belirtmek için konur.

📌 Anlatım Bozuklukları

Cümlelerin açık, anlaşılır ve doğru olması için anlatım bozukluklarından kaçınmak gerekir. Anlam ve yapı bakımından bozukluklar olabilir.

• Anlamsal Bozukluklar:
  • Gereksiz Sözcük Kullanımı: Cümlede aynı anlama gelen veya gereksiz bir sözcüğün bulunması. (Örnek: "Karşılıklı mektuplaştılar." Mektuplaşmak zaten karşılıklı yapılır.)
  • Anlamca Çelişen Sözcüklerin Kullanımı: Cümlede birbiriyle çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması. (Örnek: "Eminim ki bu soruyu kesinlikle çözersin." Emin olmak ve kesinlik çelişir.)
  • Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanımı: Kelimenin anlamına uygun olmayan bir yerde kullanılması. (Örnek: "Bu olayda herkesi etkiledi." Etkilemek yerine "etkiledi" olmalıydı.)
  • Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanımı: Kelimenin cümledeki yerinin yanlış olması. (Örnek: "Yeni eve geldim ki telefon çaldı." -> "Eve yeni geldim ki telefon çaldı.")
  • Deyim ve Atasözü Yanlışları: Deyim veya atasözlerinin yanlış anlamda veya yanlış kelimelerle kullanılması. (Örnek: "Göz kulak olmak yerine göz atmak" gibi.)
• Yapısal Bozukluklar (Kısaca):
  • Öge Eksikliği: Cümlede bir ögenin (özne, nesne, tümleç) eksik olması. (Örnek: "Ona güveniyor, her zaman destek oluyorum." -> "Ona güveniyor, ona her zaman destek oluyorum.")

⚠️ Dikkat: Anlatım bozukluklarını bulmak için cümleyi dikkatlice okuyun ve her kelimenin anlamına, cümledeki yerine odaklanın. Cümlede anlamı bozan veya fazlalık yaratan bir ifade olup olmadığını kontrol edin.

📝 Umarım bu notlar sınavınıza hazırlanırken size yardımcı olur. Başarılar dilerim!