Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "benzetme" sanatına yer verilmiştir?
A) Rüzgar, saçlarımı okşayan şefkatli bir eldi.
B) Zaman, su gibi akıp gidiyor ömrümüzden.
C) Güneş, bugün bize adeta gülümsüyordu.
D) Dünya, küçücük bir elma kadardı avucunda.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, edebi sanatlarımızdan "benzetme" sanatını bulmamız isteniyor. Haydi, adım adım inceleyelim ve bu güzel sanatı daha iyi anlayalım.
- Benzetme (Teşbih) Nedir?
Benzetme, aralarında çeşitli yönlerden ilgi bulunan iki farklı varlık veya kavramdan, zayıf olanı güçlü olana benzetme sanatıdır. Genellikle "gibi", "kadar", "sanki", "adeta", "misali" gibi benzetme edatları kullanılır. Amaç, anlatımı daha etkili, canlı ve anlaşılır kılmaktır.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Rüzgar, saçlarımı okşayan şefkatli bir eldi.
- Bu cümlede rüzgar, doğrudan "şefkatli bir el" olarak tanıtılmış, yani rüzgarın kendisi bir ele benzetilmekten öte, "el" olarak kabul edilmiştir. Bu, "istiare" (eğretileme) sanatına daha yakın bir kullanımdır. Rüzgarın insan gibi "okşama" eylemini yapması da "kişileştirme" (teşhis) unsuru taşır. Klasik anlamda "gibi" edatıyla yapılan bir benzetme değildir.
- B) Zaman, su gibi akıp gidiyor ömrümüzden.
- Burada "zaman" (zayıf olan) ile "su" (güçlü olan) arasında bir ilişki kurulmuş. Zamanın akıcılığı, suyun akıcılığına benzetilmiş ve bu benzetme "gibi" edatıyla açıkça belirtilmiştir. Bu, benzetme sanatının (teşbih) en güzel ve net örneklerinden biridir.
- C) Güneş, bugün bize adeta gülümsüyordu.
- Bu cümlede "güneş" gibi cansız bir varlığa, insana ait olan "gülümsemek" eylemi yüklenmiştir. Cansız varlıklara veya hayvanlara insan özelliklerinin verilmesi sanatına "kişileştirme" (teşhis) denir. Bu bir benzetme değildir.
- D) Dünya, küçücük bir elma kadardı avucunda.
- Bu cümlede "dünya", "küçücük bir elma"ya benzetilmiştir ve "kadardı" edatıyla bu benzetme yapılmıştır. Bu da bir benzetme örneğidir. Ancak, seçenekler arasında en belirgin ve yaygın "benzetme" örneği "gibi" edatının kullanıldığı B seçeneğidir. Genellikle "benzetme" denildiğinde akla ilk gelen, "gibi" edatıyla yapılan karşılaştırmalardır.
Yukarıdaki açıklamaları göz önünde bulundurduğumuzda, "zaman"ın "su"ya benzetildiği ve "gibi" edatının kullanıldığı B seçeneği, "benzetme" sanatına en açık ve net şekilde yer verilen cümledir.
Cevap B seçeneğidir.
