Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyelim:
Cümlemiz "Dün akşam izlediğimiz film çok etkileyiciydi."
Bu cümlenin yüklemi "etkileyiciydi" kelimesidir.
"Etkileyici" kelimesi bir isim soylu sözcüktür (bir sıfattır). "-ydi" eki ise isim soylu sözcüklere gelerek onları yüklem yapan ek fiildir (ek eylem).
Yüklemi isim soylu bir sözcük olduğu için, bu cümle bir isim cümlesidir.
Cümlenin yapısı basit mi, birleşik mi olduğuna karar verirken, cümlenin kaç temel yargı bildirdiğine ve bu yargıların nasıl bağlandığına bakarız. Basit cümlelerde tek bir yüklem ve tek bir temel yargı bulunur. Birleşik cümlelerde ise bir temel cümle ve ona bağlı en az bir yan cümle (fiilimsi, "ki" bağlacı, şart eki veya alıntı cümle içeren) bulunur.
Bu cümlede sadece bir tane çekimli yüklem vardır: "etkileyiciydi".
Cümlede "izlediğimiz" kelimesi bir sıfat fiildir (fiilimsi). Fiilimsiler genellikle yan cümle oluşturarak cümleyi birleşik yaparlar (girişik birleşik cümle).
Ancak, bu cümlede "Dün akşam izlediğimiz film" ifadesi, cümlenin tek bir öznesidir. Yani "izlediğimiz" fiilimsisi, özne görevindeki "film" kelimesini niteleyen bir sıfat tamlaması içinde yer almıştır ve cümlenin tek bir öğesi (öznesi) içinde kalmıştır. Bu durumda, fiilimsi ayrı bir yan cümle oluşturmaktan ziyade, cümlenin temel bir öğesini (özneyi) genişleten bir söz grubu olarak işlev görür.
Bu tür durumlarda, cümlenin tek bir temel yargı bildirmesi ve fiilimsinin ayrı bir yan cümle oluşturmaktan ziyade bir öğenin parçası olması nedeniyle, cümle basit cümle olarak kabul edilir.
Özetle, tek bir yüklemi olan ve fiilimsinin sadece bir öğenin içinde niteleyici olarak bulunduğu bu cümle, yapıca basittir.
Bu durumda, cümle yükleminin türü bakımından "isim cümlesi", yapısı bakımından ise "basit cümle" özelliklerine sahiptir.
Cevap C seçeneğidir.
