Aşağıdaki durumlardan hangisi doğru orantı ilişkisini ifade eder?
A) Bir işi yapan işçi sayısı ile işin bitme süresi
B) Bir aracın hızı ile aynı yolu alma süresi
C) Alınan ürün miktarı ile ödenen para
D) Bir havuzu dolduran musluk sayısı ile havuzun dolma süresi
Doğru orantı, iki nicelikten biri artarken diğerinin de aynı oranda artması veya biri azalırken diğerinin de aynı oranda azalması durumudur. Yani, iki niceliğin birbirine bölümü sabit bir sayıya eşittir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bir işi yapan işçi sayısı ile işin bitme süresi: Bu durumda, işçi sayısı arttıkça işin bitme süresi kısalır (işçilerin verimliliği sabit kabul edilirse). Yani, bir nicelik artarken diğeri azalır. Bu bir ters orantı ilişkisidir.
- B) Bir aracın hızı ile aynı yolu alma süresi: Bir aracın hızı arttıkça, aynı yolu almak için gereken süre azalır. Yine, bir nicelik artarken diğeri azalır. Bu da bir ters orantı ilişkisidir.
- C) Alınan ürün miktarı ile ödenen para: Alınan ürün miktarı arttıkça, ödenen toplam para da artar (birim fiyat sabit kalmak koşuluyla). Benzer şekilde, ürün miktarı azaldıkça ödenen para da azalır. Her iki nicelik de aynı yönde değiştiği için bu bir doğru orantı ilişkisidir.
- D) Bir havuzu dolduran musluk sayısı ile havuzun dolma süresi: Havuzu dolduran musluk sayısı arttıkça, havuzun dolma süresi kısalır. Bir nicelik artarken diğeri azalır. Bu da bir ters orantı ilişkisidir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, alınan ürün miktarı ile ödenen para arasındaki ilişki doğru orantıyı ifade etmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
