Yeni Türk devletinin ekonomik bağımsızlığını sağlamak ve milli bir ekonomi oluşturmak amacıyla $1923$ yılında toplanan önemli kongre aşağıdakilerden hangisidir?
A) Erzurum Kongresi
B) Sivas Kongresi
C) İzmir İktisat Kongresi
D) Afyon Kongresi
Sevgili öğrenciler, bu soru, yeni kurulan Türk devletinin bağımsızlığını sadece siyasi ve askeri alanda değil, ekonomik alanda da pekiştirme çabalarını anlamamız için çok önemli. Bir devletin tam bağımsız olabilmesi için kendi ayakları üzerinde durabilmesi, yani ekonomik bağımsızlığını kazanması şarttır.
- Yeni Türk devleti, Kurtuluş Savaşı'nı başarıyla tamamladıktan sonra, siyasi bağımsızlığını Lozan Barış Antlaşması ile tescillemiştir. Ancak tam bağımsızlık için ekonomik bağımsızlık da hayati önem taşımaktaydı.
- Soru, özellikle ekonomik bağımsızlığı sağlamak ve milli bir ekonomi oluşturmak amacıyla $1923$ yılında toplanan önemli kongreyi sormaktadır. Bu iki anahtar kelimeye dikkat etmeliyiz: "ekonomik" ve "$1923$".
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Erzurum Kongresi: Bu kongre $1919$ yılında toplanmıştır. Amacı, işgallere karşı ulusal direnişi örgütlemek, vatanın bütünlüğünü ve milletin bağımsızlığını korumak gibi siyasi ve askeri kararlar almaktı. Ekonomik bağımsızlık doğrudan ana gündemi değildi.
- B) Sivas Kongresi: Bu kongre de $1919$ yılında toplanmıştır. Erzurum Kongresi kararlarını genişleterek tüm yurdu kapsayacak şekilde milli mücadeleyi birleştirmeyi ve örgütlemeyi hedeflemiştir. Yine ana gündemi siyasi ve askeriydi.
- C) İzmir İktisat Kongresi: İşte bu seçenek, sorumuzun anahtar kelimeleriyle birebir örtüşüyor! "İktisat" kelimesi "ekonomi" anlamına gelir. Bu kongre, $1923$ yılının Şubat ayında, Lozan görüşmelerine ara verildiği bir dönemde İzmir'de toplanmıştır. Amacı, yeni Türk devletinin ekonomik politikalarını belirlemek, milli bir ekonomi kurmak, tarım, sanayi, ticaret gibi alanlarda izlenecek yolları çizmek ve ekonomik bağımsızlığı sağlamaktı. Mustafa Kemal Atatürk'ün de katıldığı bu kongrede, "Misak-ı İktisadi" (Ekonomi Andı) kabul edilmiştir.
- D) Afyon Kongresi: Türk tarihinde bu isimle anılan, ulusal çapta ve ekonomik bağımsızlık hedefiyle toplanmış önemli bir kongre bulunmamaktadır.
- Görüldüğü gibi, hem tarihi ($1923$) hem de amacı (ekonomik bağımsızlık ve milli ekonomi) açısından soruda belirtilen özelliklere uyan tek kongre İzmir İktisat Kongresi'dir.
Cevap C seçeneğidir.
