Cumhuriyet Dönemi’nde eğitim alanında yapılan inkılaplarla okuma yazma oranını artırmak, çağdaş bilgileri topluma yaymak ve milli kültürü geliştirmek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda $1928$ yılında önemli bir adım atılmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi $1928$ yılında yapılan ve okuma yazma oranını artırma, çağdaşlaşmayı hızlandırma amacı taşıyan bir inkılaptır?
A) Üniversite Reformu.
B) Harf İnkılabı.
C) Köy Enstitüleri’nin açılması.
D) Güzel Sanatlar Akademisi’nin kurulması.
Sevgili öğrenciler, bu soru Cumhuriyet Dönemi'nde eğitim alanında yapılan önemli inkılaplardan birini ve bu inkılabın amaçlarını anlamamızı istiyor. Özellikle $1928$ yılına dikkat çekilmiş ve okuma yazma oranını artırma, çağdaşlaşmayı hızlandırma hedefleri vurgulanmıştır.
- Öncelikle, soruda belirtilen $1928$ yılına ve inkılabın temel amaçlarına odaklanmalıyız: okuma yazma oranını artırmak ve çağdaşlaşmayı hızlandırmak.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Üniversite Reformu: Bu reform, Darülfünun'un kapatılarak yerine modern bir üniversite olan İstanbul Üniversitesi'nin kurulmasıyla $1933$ yılında gerçekleşmiştir. Amacı yükseköğretimi çağdaşlaştırmak olsa da, tarihi $1928$ değildir ve doğrudan tüm toplumdaki okuma yazma oranını artırmayı hedefleyen bir adım değildir.
- B) Harf İnkılabı: $1928$ yılında kabul edilen bu inkılapla, Arap harfleri yerine Latin harflerine dayalı yeni Türk alfabesi yürürlüğe girmiştir. Eski alfabenin öğrenilmesi ve yazılması zor olduğu için okuma yazma oranı düşüktü. Yeni, daha basit ve fonetik alfabenin kabulü, okuma yazmayı kolaylaştırmış ve böylece okuma yazma oranını hızla artırmayı, çağdaş bilgilerin topluma yayılmasını ve eğitimde fırsat eşitliğini sağlamayı amaçlamıştır. Bu seçenek, hem tarihi ($1928$) hem de amaçları (okuma yazma oranını artırma, çağdaşlaşma) açısından sorunun tanımına tam olarak uymaktadır.
- C) Köy Enstitüleri’nin açılması: Köy Enstitüleri, $1940$ yılında açılmıştır. Amacı, köylere öğretmen yetiştirmek ve kırsal kesimde eğitimi yaygınlaştırmak olsa da, tarihi $1928$ değildir.
- D) Güzel Sanatlar Akademisi’nin kurulması: Güzel Sanatlar Akademisi (Sanayi-i Nefise Mektebi olarak) $1882$ yılında kurulmuş, Cumhuriyet döneminde de gelişimini sürdürmüştür. Ancak $1928$ yılında kurulmuş bir inkılap değildir ve temel amacı genel okuma yazma oranını artırmak değil, güzel sanatlar alanında eğitim vermektir.
- Bu incelemeler sonucunda, $1928$ yılında yapılan ve okuma yazma oranını artırma, çağdaşlaşmayı hızlandırma amacı taşıyan inkılabın Harf İnkılabı olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
