Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öznel bir yargı vardır?
A) Türkiye'nin başkenti Ankara'dır.
B) Güneş Sistemi'nde $8$ gezegen bulunmaktadır.
C) Bu şiir, Türk edebiyatının en güzel örneklerinden biridir.
D) Cumhuriyet $1923$ yılında ilan edilmiştir.
E) Su $100$ santigrat derecede kaynar.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerin nesnel mi yoksa öznel mi olduğunu ayırt etmemiz isteniyor. Öncelikle bu iki kavramı kısaca hatırlayalım:
- Nesnel (Objektif) Yargı: Kişiden kişiye değişmeyen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilir, herkes tarafından kabul gören yargılardır. Bu tür yargılarda yorum, duygu veya kişisel görüş bulunmaz.
- Öznel (Sübjektif) Yargı: Kişiden kişiye değişen, kişisel duygu, düşünce, beğeni veya yoruma dayalı yargılardır. Bu tür yargıların doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanamaz, çünkü kişisel tercihlere bağlıdır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Türkiye'nin başkenti Ankara'dır.
Bu bilgi, coğrafi ve siyasi bir gerçektir. Herkes tarafından kabul edilen, doğruluğu kanıtlanabilir bir bilgidir. Dolayısıyla nesnel bir yargıdır.
- B) Güneş Sistemi'nde $8$ gezegen bulunmaktadır.
Bu bilgi, astronomi biliminin güncel verilerine göre doğru kabul edilen bir bilgidir. Bilimsel bir gerçektir ve kişisel yoruma kapalıdır. Dolayısıyla nesnel bir yargıdır.
- C) Bu şiir, Türk edebiyatının en güzel örneklerinden biridir.
Buradaki "en güzel" ifadesi, kişisel bir beğeni ve yoruma dayanır. Bir kişi için çok güzel olan bir şiir, başka bir kişi için sıradan veya beğenilmeyen bir şiir olabilir. Güzellik kavramı kişiden kişiye değiştiği için bu yargı özneldir.
- D) Cumhuriyet $1923$ yılında ilan edilmiştir.
Bu bilgi, tarihsel bir gerçektir. Tarih kitaplarında yer alan, doğruluğu kanıtlanmış bir bilgidir. Dolayısıyla nesnel bir yargıdır.
- E) Su $100$ santigrat derecede kaynar.
Bu bilgi, bilimsel bir gerçektir (deniz seviyesinde ve standart atmosfer basıncında). Fizik ve kimya kurallarına göre belirlenmiş, doğruluğu deneylerle kanıtlanabilir bir bilgidir. Dolayısıyla nesnel bir yargıdır.
Gördüğümüz gibi, "en güzel" gibi ifadeler içeren C seçeneği, kişisel bir değerlendirme olduğu için öznel bir yargı taşımaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
