11. sınıf edebiyat 2. dönem 1. yazılı 2. Senaryo Test 2

"Selim Işık, odasının penceresinden dışarıyı seyrederken, şehrin gürültüsü içinde kendi yalnızlığının ne kadar büyüdüğünü fark etti. Elinde tuttuğu eski bir mektup, onu yıllar öncesine, gençlik aşkına ve o aşkın imkansızlığına götürmüştü. Toplumun dayattığı kurallar, ailesinin beklentileri ve kendi içindeki korkular, onu sevdiği kadından ayırmıştı. Şimdi ise sadece pişmanlık ve geçmişin hayaletleriyle baş başaydı. Bu durum, onun için kaçınılmaz bir sona doğru giden yolun başlangıcıydı."

Bu parçada belirgin olarak işlenen çatışma türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Birey-doğa çatışması

B) Birey-toplum çatışması

C) İyi-kötü çatışması

D) Zengin-fakir çatışması

E) Eski-yeni çatışması

Sevgili öğrenciler, bu tür sorularda metni dikkatlice okuyup anahtar kelimeleri ve olay örgüsünü anlamak çok önemlidir. Şimdi bu parçadaki çatışma türünü adım adım inceleyelim:

• Öncelikle, metnin ana karakteri Selim Işık'ın yaşadığı durumu anlamaya çalışalım. Selim, yalnızlık hissiyle boğuşurken, eski bir mektup aracılığıyla gençlik aşkına dönüyor.
• Bu aşkın "imkansız" olduğu belirtiliyor. Peki, bu imkansızlığın sebebi ne? Metin bize bunu açıkça söylüyor: "Toplumun dayattığı kurallar, ailesinin beklentileri ve kendi içindeki korkular, onu sevdiği kadından ayırmıştı."
• Buradaki anahtar ifadeler şunlardır:
  • "Toplumun dayattığı kurallar": Bu ifade, bireyin (Selim'in) dışındaki sosyal çevrenin, yani toplumun koyduğu sınırlamaları ve beklentileri doğrudan işaret eder.
  • "ailesinin beklentileri": Aile de toplumun temel bir parçasıdır ve ailenin beklentileri genellikle toplumsal değerlerle şekillenir. Bu da yine birey üzerinde dışarıdan gelen bir baskıdır.
  • "kendi içindeki korkular": Selim'in kendi korkuları olsa da, bu korkular genellikle toplumsal yargılar, eleştiriler veya beklentilerle beslenir. Yani, bireyin iç dünyası ile dış dünya arasında bir bağlantı vardır.
• Selim, kendi arzuları ve sevgisi ile toplumun ve ailesinin dayattığı kurallar arasında kalmıştır. Bu durum, bireyin kendi istekleri ve özgürlüğü ile toplumun genel yapısı, kuralları, değerleri ve beklentileri arasındaki gerilimi, yani bir çatışmayı ifade eder.
• Şimdi seçeneklere bakalım:
  • A) Birey-doğa çatışması: Metinde doğa olayları, doğal afetler veya doğanın zorluklarıyla ilgili bir çatışma unsuru bulunmamaktadır.
  • B) Birey-toplum çatışması: Selim'in aşkının önündeki en büyük engeller "toplumun dayattığı kurallar" ve "ailesinin beklentileri"dir. Bu, bireyin (Selim) toplumla (kurallar, beklentiler) yaşadığı açık bir çatışmadır.
  • C) İyi-kötü çatışması: Metinde doğrudan iyi ve kötü kavramları üzerinden bir mücadele anlatılmamıştır. Daha çok bireysel bir trajedinin toplumsal nedenleri vurgulanmıştır.
  • D) Zengin-fakir çatışması: Metinde ekonomik durum veya sınıf farklarına dair herhangi bir bilgi veya çatışma unsuru yoktur.
  • E) Eski-yeni çatışması: Metinde geçmişe dönüş olsa da, çatışmanın temelinde eski ile yeni değerler veya yaşam tarzları arasındaki bir gerilim yoktur. Çatışma, geçmişteki bir aşkın imkansızlığını sağlayan toplumsal engeller üzerinedir.
• Bu analizler ışığında, Selim'in yaşadığı temel çatışmanın, kendi bireysel arzuları ile toplumun ve ailesinin beklentileri arasında olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap B seçeneğidir.