12. sınıf edebiyat 2. dönem 1. yazılı 4. senaryo Test 3

"Cengiz Aytmatov'un 'Beyaz Gemi' romanından bir parça: 'Dedesinin anlattığı efsanelerle büyüyen çocuk, Issık Gölü'nün derinliklerinde yaşayan kutsal Maral Ana'nın hikâyesine sımsıkı bağlıydı. Bu hikâye, onun için sadece bir masal değil, aynı zamanda hayatın anlamını, iyiliği ve kötülüğü ayırt etmenin yolunu gösteren bir rehberdi. Ama modern dünyanın acımasız gerçekleri, dedesinin dünyasıyla çatışmaya başlayınca, çocuk kendini iki dünya arasında kalmış, çaresiz hissetti. Kutsal geyiklerin avlanması, onun saf ve temiz dünyasını yerle bir etti.'

Bu metinden hareketle, çocuğun Maral Ana efsanesine bağlılığının asıl nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

A) Efsanenin kendisine macera ve heyecan sunması

B) Efsanenin ona hayatta doğru yolu gösteren ahlaki değerler sunması

C) Dedesine olan sevgisini bu yolla ifade etmesi

D) Modern dünyanın gerçeklerinden kaçma isteği

E) Kutsal geyiklere olan hayranlığı

Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için metni dikkatlice okumalı ve ana fikri yakalamalıyız. Adım adım ilerleyelim:

• Metni Anlama: Öncelikle verilen metni dikkatle okuyalım. Metin, çocuğun dedesinden dinlediği Maral Ana efsanesine olan bağlılığını anlatıyor.
• Anahtar Cümleyi Belirleme: Çocuğun efsaneye neden bağlı olduğunu açıklayan en önemli cümleyi bulmalıyız. Metinde şöyle bir ifade geçiyor: "Bu hikâye, onun için sadece bir masal değil, aynı zamanda hayatın anlamını, iyiliği ve kötülüğü ayırt etmenin yolunu gösteren bir rehberdi."
• Anahtar Cümleyi Yorumlama: Bu cümle bize efsanenin çocuk için sadece eğlencelik bir hikaye olmadığını, aksine ona yaşamda yol gösteren, doğru ile yanlışı, iyi ile kötüyü ayırt etme becerisi kazandıran bir kılavuz olduğunu açıkça belirtiyor. Bu durum, efsanenin çocuğa ahlaki değerler ve yaşam felsefesi sunduğunu gösterir.
• Seçenekleri Değerlendirme: Şimdi seçenekleri belirlediğimiz anahtar cümle ışığında inceleyelim:
• A) Efsanenin kendisine macera ve heyecan sunması: Metinde efsanenin macera veya heyecan sunduğuna dair doğrudan bir ifade yoktur. Daha çok rehberlik yönü vurgulanmıştır.
• B) Efsanenin ona hayatta doğru yolu gösteren ahlaki değerler sunması: Bu seçenek, "hayatın anlamını, iyiliği ve kötülüğü ayırt etmenin yolunu gösteren bir rehberdi" ifadesiyle birebir örtüşmektedir. "İyiliği ve kötülüğü ayırt etmek", ahlaki değerlerin temelini oluşturur.
• C) Dedesine olan sevgisini bu yolla ifade etmesi: Çocuk efsaneleri dedesinden dinlemiş olsa da, efsaneye bağlılığının asıl nedeni dedesine olan sevgisini ifade etmek olarak belirtilmemiştir. Bağlılık, efsanenin içeriği ve anlamıyla ilgilidir.
• D) Modern dünyanın gerçeklerinden kaçma isteği: Metinde modern dünyanın acımasız gerçeklerinin çocukta çaresizlik yarattığı belirtilse de, efsaneye olan bağlılığının asıl nedeni olarak bu kaçış isteği gösterilmemiştir. Efsaneye bağlılık, modern dünyanın gerçekleriyle çatışmadan önce de vardır ve efsanenin rehberlik yönüyle açıklanır.
• E) Kutsal geyiklere olan hayranlığı: Efsane kutsal Maral Ana hakkında olsa da, çocuğun bağlılığının asıl nedeni sadece geyiklere olan hayranlığı değil, efsanenin sunduğu derin anlam ve rehberliktir.
• Sonuca Ulaşma: Metindeki en güçlü kanıt, efsanenin çocuğa "hayatın anlamını, iyiliği ve kötülüğü ayırt etmenin yolunu gösteren bir rehber" olmasıdır. Bu ifade, B seçeneğinde belirtilen "hayatta doğru yolu gösteren ahlaki değerler sunması" ile tamamen uyumludur.

Cevap B seçeneğidir.