Bu soru, elektrik devrelerinin temel yasalarından biri olan Ohm Kanunu ile ilgilidir. Adım adım inceleyelim:
- Soru Ne İstiyor? Soru, bir iletkenin uçları arasındaki potansiyel farkının, üzerinden geçen akım şiddetine oranının sabit bir değer olduğunu belirtiyor ve bu sabit değere ne ad verildiğini soruyor.
- Potansiyel Fark ($V$): Bir devredeki iki nokta arasındaki elektriksel enerji farkıdır. Birimi Volt'tur.
- Akım Şiddeti ($I$): Bir iletkenin kesitinden birim zamanda geçen yük miktarıdır. Birimi Amper'dir.
- Ohm Kanunu: Alman fizikçi Georg Simon Ohm tarafından ortaya konan bu kanun, bir iletkenin uçları arasındaki potansiyel farkının ($V$), üzerinden geçen akım şiddeti ($I$) ile doğru orantılı olduğunu belirtir. Bu orantı sabiti ise iletkenin direncidir ($R$). Matematiksel olarak şu şekilde ifade edilir:
Bu formülü, soruda belirtilen orana uygun hale getirmek için yeniden düzenlersek:
Yani, potansiyel farkının akım şiddetine oranı, iletkenin direncini verir.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Güç ($P$): Elektriksel güç, bir devrede birim zamanda harcanan veya üretilen enerjidir. Formülü $P = V \cdot I$ veya $P = I^2 \cdot R$ veya $P = \frac{V^2}{R}$ şeklindedir. Bu, $\frac{V}{I}$ oranına eşit değildir.
- B) Enerji ($E$): Enerji, iş yapabilme kapasitesidir. Elektriksel enerji, gücün zamanla çarpımıdır ($E = P \cdot t$). Bu da $\frac{V}{I}$ oranına eşit değildir.
- C) Direnç ($R$): Bir iletkenin elektrik akımına karşı gösterdiği zorluktur. Ohm Kanunu'na göre, potansiyel farkının akım şiddetine oranıdır ($R = \frac{V}{I}$). Bu, soruda bahsedilen sabit değerdir.
- D) Yük ($Q$): Elektrik akımını oluşturan temel parçacıkların (elektronlar) sahip olduğu özelliktir. Akım, birim zamanda geçen yük miktarıdır ($I = \frac{\Delta Q}{\Delta t}$). Bu, $\frac{V}{I}$ oranına eşit değildir.
- E) İletkenlik ($G$): Direncin tersidir ($G = \frac{1}{R}$). Yani, akımın potansiyel farkına oranıdır ($G = \frac{I}{V}$). Bu da soruda belirtilen oranın tersidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, bir iletkenin uçları arasındaki potansiyel farkının, üzerinden geçen akım şiddetine oranı, o iletkenin direncini ifade eder.
Cevap C seçeneğidir.
