Atomun yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi Rutherford'un altın levha deneyi sonucunda ulaştığı bulgulardan biri değildir?
A) Atomun büyük bir kısmı boşluktur
B) Atom kütlesinin çoğu çekirdekte toplanmıştır
C) Elektronlar çekirdek etrafında belirli yörüngelerde dolanır
D) Çekirdek pozitif yüklüdür
Sevgili öğrenciler, atomun yapısını anlamak için yapılan en önemli deneylerden biri Ernest Rutherford'un altın levha deneyidir. Bu deney, atom hakkındaki düşüncelerimizi kökten değiştirmiştir. Şimdi, bu deneyin sonuçlarını ve seçenekleri tek tek inceleyelim.
- Rutherford'un Altın Levha Deneyi ve Gözlemleri: Rutherford ve ekibi, pozitif yüklü alfa parçacıklarını çok ince bir altın levhaya göndermiştir. Deneyden önce, atomun kütlesinin ve yükünün atom içinde homojen dağıldığı (Thomson'un üzümlü kek modeli) düşünülüyordu. Ancak gözlemler şaşırtıcıydı:
- Alfa parçacıklarının büyük bir kısmı altın levhadan hiç sapmadan veya çok az saparak geçmiştir.
- Alfa parçacıklarının küçük bir kısmı büyük açılarla sapmıştır.
- Alfa parçacıklarının çok küçük bir kısmı (yaklaşık 8000'de 1'i) ise geri yansımıştır.
- Bu Gözlemlerden Çıkarılan Sonuçlar (Rutherford Atom Modeli):
- A) Atomun büyük bir kısmı boşluktur: Alfa parçacıklarının çoğunun doğrudan geçmesi, atomun büyük bir kısmının boşluk olduğunu gösterir. Bu, Rutherford'un bulgularından biridir.
- B) Atom kütlesinin çoğu çekirdekte toplanmıştır: Alfa parçacıklarının çok az bir kısmının büyük açılarla sapması veya geri yansıması, atomun kütlesinin ve pozitif yükünün çok küçük, yoğun bir bölgede toplandığını gösterir. Bu bölgeye 'çekirdek' adını vermiştir. Bu da Rutherford'un bulgularından biridir.
- D) Çekirdek pozitif yüklüdür: Pozitif yüklü alfa parçacıklarının, atomun merkezindeki bu yoğun bölgeden itilerek sapması, çekirdeğin de pozitif yüklü olduğunu kanıtlamıştır (çünkü aynı yükler birbirini iter). Bu da Rutherford'un bulgularından biridir.
- C) Elektronlar çekirdek etrafında belirli yörüngelerde dolanır: Rutherford, elektronların çekirdek etrafında dolandığını öne sürmüştür, ancak bu deney, elektronların 'belirli' veya 'kuantize' yörüngelerde dolandığına dair bir kanıt sunmamıştır. 'Belirli yörüngeler' fikri, Rutherford modelinin kararsızlık sorununu çözmek için daha sonra Niels Bohr tarafından ortaya atılmıştır. Rutherford'un deneyi, elektronların nerede olduğunu değil, atomun merkezinde yoğun bir çekirdek olduğunu ve atomun büyük kısmının boşluk olduğunu göstermiştir. Dolayısıyla, bu ifade Rutherford'un altın levha deneyi sonucunda ulaştığı bir bulgu değildir.
Bu nedenle, Rutherford'un altın levha deneyi sonucunda ulaştığı bulgulardan biri olmayan ifade C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
