9. sınıf kimya 2. dönem 1. yazılı 2. senaryo Test 3

Aşağıdaki tabloda $25 \text{ }^\circ C$'deki üç farklı sıvının özellikleri verilmiştir:

• Sıvı X: Moleküller arası çekim kuvvetleri çok güçlüdür.
• Sıvı Y: Moleküller arası çekim kuvvetleri orta düzeydedir.
• Sıvı Z: Moleküller arası çekim kuvvetleri zayıftır.

Buna göre, $25 \text{ }^\circ C$'de bu sıvıların buhar basınçları arasındaki ilişkiyi gösteren hipotez aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A) Buhar basıncı: $X > Y > Z$

B) Buhar basıncı: $Z > Y > X$

C) Buhar basıncı: $X = Y = Z$

D) Buhar basıncı: $X > Z > Y$

E) Buhar basıncı: $Y > X > Z$

Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için moleküller arası çekim kuvvetleri ile buhar basıncı arasındaki ilişkiyi iyi anlamamız gerekiyor. Hadi adım adım inceleyelim:

• Adım 1: Buhar Basıncı Nedir?

  Buhar basıncı, belirli bir sıcaklıkta bir sıvının yüzeyinden buharlaşan moleküllerin oluşturduğu basınçtır. Bir sıvının buharlaşma eğiliminin bir ölçüsüdür. Sıcaklık arttıkça buharlaşma hızı ve dolayısıyla buhar basıncı da artar. Ancak bu soruda sıcaklık ($25 \text{ }^\circ C$) sabit tutulmuştur, bu da karşılaştırmayı kolaylaştırır.

• Adım 2: Moleküller Arası Çekim Kuvvetleri ve Buharlaşma Arasındaki İlişki

  Sıvı haldeki moleküller, birbirlerini belirli kuvvetlerle çekerler. Bu kuvvetlere moleküller arası çekim kuvvetleri denir. Bir molekülün sıvı fazdan gaz (buhar) fazına geçebilmesi için, bu çekim kuvvetlerini yenmesi ve yeterli enerjiye sahip olması gerekir.

  Moleküller arası çekim kuvvetleri ne kadar güçlüyse: Molekülleri bir arada tutmak o kadar zordur. Moleküllerin sıvıdan ayrılıp buhar fazına geçmesi için daha fazla enerjiye ihtiyaç duyulur. Bu durumda, aynı sıcaklıkta daha az molekül buharlaşabilir.

  Moleküller arası çekim kuvvetleri ne kadar zayıfsa: Molekülleri bir arada tutmak o kadar kolaydır. Moleküllerin sıvıdan ayrılıp buhar fazına geçmesi için daha az enerjiye ihtiyaç duyulur. Bu durumda, aynı sıcaklıkta daha fazla molekül buharlaşabilir.

• Adım 3: Moleküller Arası Çekim Kuvvetleri ve Buhar Basıncı Arasındaki İlişki

  Yukarıdaki ilişkiden yola çıkarak, moleküller arası çekim kuvvetleri ile buhar basıncı arasında ters bir orantı olduğunu söyleyebiliriz:

  Moleküller arası çekim kuvvetleri güçlü olan sıvılar: Daha az buharlaşır ve dolayısıyla daha düşük buhar basıncına sahiptir.

  Moleküller arası çekim kuvvetleri zayıf olan sıvılar: Daha çok buharlaşır ve dolayısıyla daha yüksek buhar basıncına sahiptir.

• Adım 4: Verilen Sıvıları Karşılaştırma

  Şimdi bu bilgiyi sorudaki sıvılara uygulayalım:

  Sıvı X: Moleküller arası çekim kuvvetleri çok güçlüdür. Bu durumda, buharlaşması en zor olacak ve buhar basıncı en düşük olacaktır.

  Sıvı Y: Moleküller arası çekim kuvvetleri orta düzeydedir. Buhar basıncı X'ten yüksek, Z'den düşük olacaktır.

  Sıvı Z: Moleküller arası çekim kuvvetleri zayıftır. Bu durumda, buharlaşması en kolay olacak ve buhar basıncı en yüksek olacaktır.

• Adım 5: Buhar Basınçları Arasındaki İlişkiyi Belirleme

  Yukarıdaki çıkarımlara göre, buhar basınçları arasındaki sıralama şu şekilde olacaktır:

  Buhar basıncı: $Z > Y > X$

Bu sıralama, seçenekler arasında B seçeneğinde verilmiştir.

Cevap B seçeneğidir.