11. sınıf kimya 2. dönem 1. yazılı 2. Senaryo Test 1

$25 \text{ }^\circ\text{C}$'de $100 \text{ g}$ suda en fazla $35 \text{ g}$ $ \text{X} $ tuzu çözünebilmektedir. Buna göre, $25 \text{ }^\circ\text{C}$'de $500 \text{ g}$ suya $180 \text{ g}$ $ \text{X} $ tuzu eklenerek hazırlanan çözelti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Doymamış çözeltidir.

B) Doygun çözeltidir ve $5 \text{ g}$ $ \text{X} $ tuzu çökmüştür.

C) Doygun çözeltidir ve $10 \text{ g}$ $ \text{X} $ tuzu çökmüştür.

D) Doygun çözeltidir ve $15 \text{ g}$ $ \text{X} $ tuzu çökmüştür.

E) Aşırı doymuş çözeltidir.

• Adım 1: Tuzun Çözünürlüğünü Anlayalım
• Verilen bilgiye göre, $25 \text{ }^\circ\text{C}$'de $100 \text{ g}$ suda en fazla $35 \text{ g}$ $ \text{X} $ tuzu çözünebilmektedir. Bu ifade, $ \text{X} $ tuzunun $25 \text{ }^\circ\text{C}$'deki çözünürlük değerini belirtir. Yani, $100 \text{ g}$ su, doygun bir çözelti oluşturmak için en fazla $35 \text{ g}$ $ \text{X} $ tuzu çözebilir. Bu oran, su miktarı değiştikçe çözünebilecek tuz miktarını bulmak için kullanılacaktır.
• Adım 2: $500 \text{ g}$ Suda Çözünebilecek Maksimum $ \text{X} $ Miktarını Bulalım
• Şimdi elimizdeki su miktarı $500 \text{ g}$. Çözünürlük oranını kullanarak bu miktardaki suda ne kadar $ \text{X} $ tuzunun çözünebileceğini hesaplayalım. Bir oran orantı kuralım:
  • Eğer $100 \text{ g}$ su, $35 \text{ g}$ $ \text{X} $ tuzu çözebiliyorsa,
  • $500 \text{ g}$ su, $m \text{ g}$ $ \text{X} $ tuzu çözebilir.
  Bu orantıyı çözerek $m$ değerini bulalım: $m = \frac{500 \text{ g su} \times 35 \text{ g X}}{100 \text{ g su}}$ $m = 5 \times 35 \text{ g X}$ $m = 175 \text{ g X}$ Bu hesaplamaya göre, $25 \text{ }^\circ\text{C}$'de $500 \text{ g}$ su en fazla $175 \text{ g}$ $ \text{X} $ tuzu çözebilir. Bu miktar, $500 \text{ g}$ su ile hazırlanabilecek doygun çözeltideki $ \text{X} $ tuzu miktarıdır.
• Adım 3: Eklenen Tuz Miktarını, Çözünebilecek Maksimum Miktar ile Karşılaştıralım
• Soruya göre, $500 \text{ g}$ suya $180 \text{ g}$ $ \text{X} $ tuzu eklenmiştir. Hesapladığımız maksimum çözünebilen miktar $175 \text{ g}$ idi. Eklenen $ \text{X} $ tuzu miktarı ($180 \text{ g}$), $500 \text{ g}$ suda çözünebilecek maksimum miktardan ($175 \text{ g}$) daha fazladır. Bu durum, çözeltinin doygun hale geleceği ve eklenen tuzun bir kısmının çözeltide çözünmeyip dibe çökeceği anlamına gelir. Çözelti doygun olacaktır.
• Adım 4: Çöken Tuz Miktarını Hesaplayalım
• Çözeltiye eklenen toplam $ \text{X} $ tuzu miktarı: $180 \text{ g}$ $500 \text{ g}$ suda çözünebilen maksimum $ \text{X} $ tuzu miktarı: $175 \text{ g}$ Çöken $ \text{X} $ tuzu miktarı = Eklenen miktar - Çözünen miktar Çöken $ \text{X} $ tuzu miktarı = $180 \text{ g} - 175 \text{ g} = 5 \text{ g}$ Yani, $5 \text{ g}$ $ \text{X} $ tuzu çözeltinin dibine çökecektir.
• Adım 5: Sonucu Seçeneklerle Karşılaştıralım
• Yaptığımız hesaplamalar sonucunda, çözeltinin doygun olduğunu ve $5 \text{ g}$ $ \text{X} $ tuzunun çöktüğünü bulduk. Bu durum, B seçeneği ile birebir uyuşmaktadır.

Cevap D seçeneğidir.