Kommensalizm, iki farklı tür arasındaki bir etkileşim biçimidir. Bu ilişkide türlerden biri fayda sağlarken, diğer tür bu ilişkiden ne fayda ne de zarar görür.
Aşağıdaki örneklerden hangisi kommensalizm ilişkisine uygun bir örnektir?
A) Köpek balıklarının etrafa saçtığı besin artıklarıyla beslenen küçük balıklar
B) Bir ağacın gövdesinde yaşayan parazit mantarlar
C) Arılar ve çiçekler arasındaki tozlaşma ilişkisi
D) Aslanların ceylanları avlaması
E) Termitlerin bağırsaklarında yaşayan selüloz sindiren mikroorganizmalar
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, canlılar arasındaki etkileşim biçimlerinden biri olan kommensalizm kavramını anlamamız ve doğru örneği bulmamız isteniyor. Öncelikle kommensalizm neydi, bir hatırlayalım:
- Kommensalizm: İki farklı tür arasındaki bir ilişkidir. Bu ilişkide türlerden biri fayda sağlarken, diğer tür bu ilişkiden ne fayda ne de zarar görür. Yani, bir taraf kazanır, diğer taraf etkilenmez.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Köpek balıklarının etrafa saçtığı besin artıklarıyla beslenen küçük balıklar
- Bu ilişkide, küçük balıklar (genellikle remora gibi balıklar) köpek balıklarının avlanmasından arta kalan besin parçacıklarıyla beslenerek fayda sağlar.
- Köpek balığı ise bu durumdan ne fayda ne de zarar görür. Zaten kullanmadığı artıkları bırakmıştır.
- Bu durum, kommensalizm tanımına birebir uymaktadır.
- B) Bir ağacın gövdesinde yaşayan parazit mantarlar
- Parazit mantarlar, ağacın besinlerini emerek fayda sağlar.
- Ağaç ise besin kaybettiği ve hastalanabileceği için bu ilişkiden zarar görür.
- Bu ilişki parazitizm olarak adlandırılır (bir taraf fayda sağlar, diğer taraf zarar görür). Dolayısıyla kommensalizm değildir.
- C) Arılar ve çiçekler arasındaki tozlaşma ilişkisi
- Arılar, çiçeklerden nektar ve polen alarak fayda sağlar (beslenirler).
- Çiçekler ise arılar sayesinde tozlaşarak fayda sağlar (üremeleri gerçekleşir).
- Bu ilişki, her iki tarafın da fayda sağladığı mutualizm olarak adlandırılır. Dolayısıyla kommensalizm değildir.
- D) Aslanların ceylanları avlaması
- Aslanlar, ceylanları avlayarak fayda sağlar (besin elde ederler).
- Ceylanlar ise bu ilişkiden zarar görür (hayatlarını kaybederler).
- Bu ilişki avcılık-av ilişkisi (predasyon) olarak adlandırılır. Dolayısıyla kommensalizm değildir.
- E) Termitlerin bağırsaklarında yaşayan selüloz sindiren mikroorganizmalar
- Mikroorganizmalar, termitlerin bağırsaklarında yaşam alanı ve besin bularak fayda sağlar.
- Termitler ise, kendi başlarına sindiremedikleri selülozu bu mikroorganizmalar sayesinde sindirerek fayda sağlar (besin alabilirler).
- Bu ilişki de her iki tarafın da fayda sağladığı mutualizm olarak adlandırılır. Dolayısıyla kommensalizm değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, kommensalizm tanımına en uygun örnek A seçeneğinde verilmiştir.
Cevap A seçeneğidir.
