Üriner sistemin temel birimi olan nefronun yapısıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Glomerulus - Kanın süzüldüğü kılcal damar yumağı
B) Bowman kapsülü - Glomerulusu çevreleyen ve süzüntüyü toplayan yapı
C) Proksimal tüp - Geri emilimin büyük bir kısmının gerçekleştiği bölüm
D) Henle kulpu - Su ve tuzun geri emiliminde önemli rol oynayan bölüm
E) Toplama kanalı - Aldosteron hormonu etkisiyle suyun geri emiliminin gerçekleştiği ana bölge
Merhaba sevgili öğrenciler!
Üriner sistemin temel birimi olan nefron, vücudumuzdaki kanı süzerek atık maddeleri uzaklaştıran ve gerekli maddeleri geri kazanan hayati bir yapıdır. Şimdi, nefronun farklı bölümlerinin görevlerini inceleyelim ve hangi eşleştirmenin yanlış olduğunu bulalım.
- A) Glomerulus - Kanın süzüldüğü kılcal damar yumağı: Bu ifade doğrudur. Glomerulus, böbrek atardamarından gelen kanın yüksek basınçla süzüldüğü, özel bir kılcal damar yumağıdır. Kan plazmasındaki su, tuzlar, glikoz, amino asitler ve üre gibi küçük moleküller burada Bowman kapsülüne geçer.
- B) Bowman kapsülü - Glomerulusu çevreleyen ve süzüntüyü toplayan yapı: Bu ifade de doğrudur. Bowman kapsülü, glomerulusu bir kadeh gibi saran ve glomerulus'tan süzülen sıvıyı (glomerüler süzüntü) toplayarak nefronun tüp sistemine (proksimal tüp) aktaran yapıdır.
- C) Proksimal tüp - Geri emilimin büyük bir kısmının gerçekleştiği bölüm: Bu ifade doğrudur. Glomerüler süzüntü Bowman kapsülünden proksimal tüpe geçtiğinde, burada suyun, glikozun, amino asitlerin, vitaminlerin ve birçok iyonun (sodyum, potasyum, bikarbonat vb.) yaklaşık %65-70'i aktif ve pasif taşıma ile geri emilir. Bu, nefronun en yoğun geri emilim bölgesidir.
- D) Henle kulpu - Su ve tuzun geri emiliminde önemli rol oynayan bölüm: Bu ifade doğrudur. Henle kulpu, özellikle böbreğin medullasında (öz bölgesinde) ozmotik bir gradyan oluşturarak su ve tuzun geri emiliminde kritik bir rol oynar. İnen kolu suya geçirgenken, çıkan kolu tuzlara geçirgendir ve bu sayede idrarın yoğunlaşmasına yardımcı olur.
- E) Toplama kanalı - Aldosteron hormonu etkisiyle suyun geri emiliminin gerçekleştiği ana bölge: Bu ifade yanlıştır. Toplama kanalı, idrarın son yoğunluğunun ayarlandığı önemli bir bölgedir. Ancak, toplama kanalında suyun geri emilimi esas olarak ADH (Antidiüretik Hormon veya Vazopressin) etkisiyle düzenlenir. ADH, toplama kanalı hücrelerinin suya geçirgenliğini artırarak daha fazla suyun geri emilmesini sağlar. Aldosteron hormonu ise, daha çok distal tüp ve toplama kanalında sodyum (Na+) geri emilimini ve potasyum (K+) salgılanmasını artırarak kan basıncının ve elektrolit dengesinin düzenlenmesinde rol oynar. Aldosteronun su geri emilimine etkisi dolaylıdır (sodyumun geri emilimi suyu da beraberinde çeker), ancak suyun doğrudan ve ana kontrolü ADH tarafından yapılır. Bu nedenle, bu eşleştirme hatalıdır.
Cevap E seçeneğidir.
