11. sınıf biyoloji 2. dönem 1. yazılı 5. senaryo meb Test 2

Solunum sistemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Burun, alınan havayı ısıtır, nemlendirir ve tozdan arındırır.

B) Gırtlak (larenks), ses tellerini içerir ve konuşmayı sağlar.

C) Soluk borusu (trakea), kıkırdak halkalar sayesinde sürekli açık kalır.

D) Bronşçuklar, alveollere açılan en küçük hava yollarıdır ve gaz değişiminin büyük kısmı burada gerçekleşir.

E) Akciğerler, kaburga kemikleri ve diyafram kası yardımıyla soluk alıp vermeyi gerçekleştirir.

Solunum sistemi, vücudumuzun hayati fonksiyonlarından biri olan gaz alışverişini sağlayan karmaşık bir yapıdır. Bu soruda, solunum sistemi ile ilgili verilen ifadeleri tek tek inceleyerek hangisinin yanlış olduğunu bulacağız.

• A) Burun, alınan havayı ısıtır, nemlendirir ve tozdan arındırır.

  Bu ifade doğrudur. Burun boşluğumuz, içerisindeki kılcal damarlar sayesinde havayı ısıtır, mukus salgısı ile nemlendirir ve kıllar ile mukus sayesinde havadaki toz partiküllerini tutarak filtreler. Bu sayede akciğerlere temiz, ılık ve nemli hava ulaşır.

• B) Gırtlak (larenks), ses tellerini içerir ve konuşmayı sağlar.

  Bu ifade de doğrudur. Gırtlak, soluk borusunun başlangıcında yer alan ve içerisinde ses tellerini barındıran bir organdır. Ses telleri, akciğerlerden gelen havanın etkisiyle titreşerek ses oluşumunu ve dolayısıyla konuşmayı sağlar.

• C) Soluk borusu (trakea), kıkırdak halkalar sayesinde sürekli açık kalır.

  Bu ifade doğrudur. Soluk borusu, C şeklinde kıkırdak halkalardan oluşur. Bu kıkırdak halkalar, soluk borusunun esnekliğini korurken aynı zamanda dışarıdan gelen basınca karşı direnç göstererek sürekli açık kalmasını sağlar. Bu, hava akışının kesintisiz devam etmesi için hayati öneme sahiptir.

• D) Bronşçuklar, alveollere açılan en küçük hava yollarıdır ve gaz değişiminin büyük kısmı burada gerçekleşir.

  Bu ifade yanlıştır. Bronşçuklar (bronşiyoller), bronşların daha küçük dallarıdır ve evet, alveollere açılan en küçük hava yollarından bazılarıdır. Ancak, gaz değişiminin (oksijenin kana geçmesi ve karbondioksitin kandan havaya geçmesi) büyük kısmı bronşçuklarda değil, alveol adı verilen hava keseciklerinde gerçekleşir. Alveoller, çok ince duvarlara sahip olup etrafları yoğun kılcal damar ağıyla çevrilidir, bu da gaz değişimi için ideal bir yüzey sağlar. Bronşçuklar ise daha çok havayı alveollere taşıma görevi görür.

• E) Akciğerler, kaburga kemikleri ve diyafram kası yardımıyla soluk alıp vermeyi gerçekleştirir.

  Bu ifade doğrudur. Akciğerler kendiliğinden kasılıp gevşeyemeyen pasif organlardır. Soluk alıp verme işlemi, diyafram kası ve kaburgalar arası kasların kasılıp gevşemesiyle gerçekleşir. Diyaframın aşağı inmesi ve kaburgaların yukarı kalkması göğüs boşluğunun hacmini artırır, bu da akciğerlere hava dolmasını (soluk alma) sağlar. Bu kasların gevşemesi ise havanın dışarı atılmasını (soluk verme) sağlar.

Yukarıdaki açıklamalara göre, gaz değişiminin büyük kısmının bronşçuklarda gerçekleştiğini belirten D seçeneği yanlıştır.

Cevap D seçeneğidir.