Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte toplumsal alanda kadın-erkek eşitliğini sağlamak amacıyla önemli adımlar atılmıştır. Bu adımlardan biri de $1926$ yılında kabul edilen Türk Medeni Kanunu'dur.
Türk Medeni Kanunu'nun kadınlara sağladığı haklar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Resmî nikah zorunluluğu
B) Mirasta eşit pay alma hakkı
C) Tek eşlilik ilkesinin getirilmesi
D) İstediği mesleği seçme hakkı
E) Milletvekili seçme ve seçilme hakkı
Sevgili öğrenciler, bu soru Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş dönemindeki önemli hukuki düzenlemelerden biri olan Türk Medeni Kanunu'nun kadınlara sağladığı hakları anlamamızı istiyor. Medeni Kanun, toplumsal hayatta kadın-erkek eşitliğini sağlamak adına atılmış çok büyük bir adımdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Resmî nikah zorunluluğu: Türk Medeni Kanunu'ndan önce dinî nikah yaygındı ve resmî bir kayıt zorunluluğu yoktu. Bu durum, özellikle kadınların haklarını korumakta zorluklara yol açıyordu. 1926 Medeni Kanunu ile resmî nikah zorunlu hale getirilmiş ve evlilik, devlet güvencesi altına alınmıştır. Bu, kadınların evlilik içindeki statüsünü güçlendiren önemli bir adımdır. Dolayısıyla bu hak, Medeni Kanun ile gelmiştir.
- B) Mirasta eşit pay alma hakkı: Medeni Kanun öncesinde miras hukuku, dinî kurallara göre düzenlenmişti ve genellikle kadınlar erkeklerin yarısı kadar miras alabiliyordu. Türk Medeni Kanunu, mirasta kadın ve erkeğin eşit pay almasını sağlayarak bu alandaki eşitsizliği ortadan kaldırmıştır. Dolayısıyla bu hak, Medeni Kanun ile gelmiştir.
- C) Tek eşlilik ilkesinin getirilmesi: Medeni Kanun'dan önce çok eşlilik (poligami) yasal olarak mümkündü. Bu durum, kadınların evlilik içindeki konumunu zayıflatıyordu. 1926 Türk Medeni Kanunu ile tek eşlilik ilkesi benimsenmiş, çok eşlilik yasaklanmış ve evlilik birliği içinde kadınların hakları güvence altına alınmıştır. Dolayısıyla bu hak, Medeni Kanun ile gelmiştir.
- D) İstediği mesleği seçme hakkı: Türk Medeni Kanunu, kadınlara çalışma ve istediği mesleği seçme özgürlüğü tanımıştır. Bu hak, kadınların ekonomik hayata daha aktif katılımını sağlamış ve toplumsal rollerini genişletmiştir. Kanun, kadınların kendi iradeleriyle meslek seçmelerine ve çalışmalarına olanak tanımıştır. Dolayısıyla bu hak, Medeni Kanun ile gelmiştir.
- E) Milletvekili seçme ve seçilme hakkı: Bu hak, siyasi haklar kapsamına girer. Türk Medeni Kanunu (1926) aile hukuku, miras hukuku, şahıs hukuku gibi özel hukuk alanlarını düzenlemiştir. Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı, Medeni Kanun'dan daha sonraki tarihlerde, 1934 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile tanınmıştır. Önce 1930'da belediye seçimlerine katılma, 1933'te muhtar ve ihtiyar heyeti seçimlerine katılma hakkı verilmiş, ardından 1934'te genel seçimlerde milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. Dolayısıyla bu hak, Türk Medeni Kanunu ile değil, daha sonraki yasal düzenlemelerle sağlanmıştır.
Bu bilgiler ışığında, Türk Medeni Kanunu'nun kadınlara sağladığı haklar arasında milletvekili seçme ve seçilme hakkı yer almaz.
Cevap E seçeneğidir.
