🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

12. sınıf inkılap tarihi 2. dönem 1. yazılı senaryoları meb Çözümlü örnek Sorular

Örnek 01 / 48
Soru:
Atatürk Dönemi'nde toplumsal alanda yapılan inkılaplardan bazıları şunlardır:
  • I. Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması
  • II. Kılık ve kıyafette değişiklik yapılması
  • III. Lakap ve unvanların kaldırılması
  • IV. Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi

Bu inkılaplardan hangileri, Türkiye Cumhuriyeti'nde toplumsal eşitliği sağlamaya ve ayrıcalıklı sınıfları ortadan kaldırmaya yönelik doğrudan adımlar olarak değerlendirilebilir?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve IV
D) III ve IV
E) II, III ve IV
Doğru Cevap: D

✍️ Çözüm:

Atatürk Dönemi'nde gerçekleştirilen toplumsal inkılaplar, Türk toplumunu çağdaşlaştırma, laikleştirme ve ulusal bir kimlik kazandırma gibi çok yönlü hedeflere sahiptir. Verilen inkılapları bu hedefler doğrultusunda inceleyelim:


I. Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması: Bu inkılap, daha çok dini istismarı önleyerek laiklik ilkesini güçlendirmeyi ve toplumda bilimsel, akılcı düşünceyi yaygınlaştırmayı amaçlamıştır. Toplumsal eşitlikten ziyade, dini ayrıcalıklara dayalı yapıları ortadan kaldırma ve çağdaşlaşma hedeflerine hizmet eder.


II. Kılık ve kıyafette değişiklik yapılması (Şapka Kanunu): Bu inkılap, Türk toplumunun dış görünüşünü çağdaşlaştırma, Batı medeniyetleriyle bütünleşme ve ulusal bir kimlik oluşturma amacını taşımıştır. Doğrudan toplumsal sınıfları ortadan kaldırma amacı gütmez, ancak çağdaşlaşma sürecinin bir parçasıdır.


III. Lakap ve unvanların kaldırılması: "Ağa", "Bey", "Paşa", "Hacı", "Efendi" gibi lakap ve unvanlar, Osmanlı toplumunda belirli zümrelere ayrıcalık tanıyan ve toplumsal hiyerarşiyi belirten ifadelerdi. Bu unvanların kaldırılmasıyla, herkesin kanun önünde eşit olduğu ve ayrıcalıklı sınıfların bulunmadığı vurgulanmıştır. Bu, doğrudan toplumsal eşitliği sağlama ve ayrıcalıklı sınıfları ortadan kaldırma hedefine yöneliktir.


IV. Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi: Her vatandaşa bir soyadı verilmesi ve soyadlarının "ağa, bey, efendi, paşa, hazretleri" gibi ayrıcalık belirten sözcükleri içermemesi esası, toplumda ırk, din, dil, cinsiyet ve zümre farkı gözetmeksizin herkesin yasa önünde eşit olduğunu göstermiştir. Ayrıca bu kanunla "kız, oğul, torun, zade" gibi ekler de kaldırılmıştır. Bu da doğrudan toplumsal eşitliği sağlama ve ayrıcalıklı sınıfları ortadan kaldırma hedefine hizmet etmiştir.


Bu değerlendirmeler ışığında, III ve IV numaralı inkılaplar, toplumsal eşitliği sağlama ve ayrıcalıklı sınıfları ortadan kaldırmaya yönelik doğrudan adımlar olarak kabul edilir.