Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında ekonomi alanında önemli adımlar atılmıştır. $1923$ yılında İzmir İktisat Kongresi toplanmış ve millî bir ekonomi politikası oluşturma yolunda kararlar alınmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi, İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararların genel niteliklerinden biri değildir?
A) Özel sektörün desteklenmesi
B) Millî sanayinin teşvik edilmesi
C) Hammaddesi yurt içinde olan sanayi dallarının kurulması
D) Yabancı sermayenin tamamen yasaklanması
E) Tarım ve hayvancılığın geliştirilmesi
Sevgili öğrenciler, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarındaki ekonomik adımlar, ülkenin geleceği için atılan çok önemli temellerdir. İzmir İktisat Kongresi, bu temellerin en önemlilerinden biridir. Şimdi soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı birlikte bulalım.
- İzmir İktisat Kongresi'nin Amacı: $1923$ yılında toplanan İzmir İktisat Kongresi'nin temel amacı, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin ekonomik bağımsızlığını sağlamak ve millî bir ekonomi politikası oluşturmaktı. Bu kongrede alınan kararlar, devletçilik ilkesinin ilk adımları olarak da görülebilir, ancak özel sektörün de desteklenmesi hedeflenmiştir.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Özel sektörün desteklenmesi: Kongrede, millî sermayenin güçlendirilmesi ve Türk girişimcilerin desteklenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu, özel sektörün ekonomide aktif rol almasını teşvik eden bir karardır. Dolayısıyla, bu ifade kongre kararlarının genel niteliklerinden biridir.
- B) Millî sanayinin teşvik edilmesi: Ülkenin dışa bağımlılığını azaltmak için yerli sanayinin kurulması ve geliştirilmesi temel hedeflerden biriydi. Bu sayede hem istihdam artacak hem de ülke kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecekti. Dolayısıyla, bu ifade kongre kararlarının genel niteliklerinden biridir.
- C) Hammaddesi yurt içinde olan sanayi dallarının kurulması: Bu madde, millî sanayinin teşvik edilmesiyle doğrudan ilişkilidir. Kendi hammaddelerimizi kullanarak üretim yapmak, hem maliyetleri düşürecek hem de dışa bağımlılığı en aza indirecekti. Bu, ekonomik bağımsızlık için kritik bir adımdı. Dolayısıyla, bu ifade kongre kararlarının genel niteliklerinden biridir.
- D) Yabancı sermayenin tamamen yasaklanması: İzmir İktisat Kongresi, yabancı sermayeye karşı tamamen kapalı bir tutum sergilememiştir. Aksine, millî çıkarlara uygun olduğu ve ülkenin bağımsızlığını zedelemeyeceği durumlarda yabancı sermayeden faydalanılabileceği belirtilmiştir. Amaç, yabancı sermayenin kontrolsüz ve sömürücü olmasını engellemek, ancak tamamen yasaklamak değildi. Tamamen yasaklamak, yeni kurulan bir devlet için ekonomik gelişimi zorlaştırabilirdi. Bu nedenle, bu ifade kongre kararlarının genel niteliklerinden biri değildir.
- E) Tarım ve hayvancılığın geliştirilmesi: Türkiye, o dönemde ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılığa dayalı bir ekonomiye sahipti. Bu sektörlerin modernleştirilmesi, verimliliğin artırılması ve ülke ekonomisine katkılarının yükseltilmesi kongrenin önemli hedeflerindendi. Dolayısıyla, bu ifade kongre kararlarının genel niteliklerinden biridir.
Yukarıdaki analizler ışığında, İzmir İktisat Kongresi'nde yabancı sermayenin tamamen yasaklanması yönünde bir karar alınmadığı açıkça görülmektedir. Kongre, millî çıkarlara uygun yabancı sermayeye kontrollü bir şekilde kapı aralamıştır.
Cevap D seçeneğidir.
