II. Dünya Savaşı'nın çıkmasında etkili olan temel nedenlerden biri de I. Dünya Savaşı sonrasında imzalanan barış antlaşmalarının yarattığı sorunlardır. Özellikle Almanya ile imzalanan antlaşma, bu sorunların başında gelmektedir.
Aşağıdaki antlaşmalardan hangisinin II. Dünya Savaşı'nın çıkmasında en önemli etkenlerden biri olduğu kabul edilir?
A) Sevr Antlaşması
B) Lozan Antlaşması
C) Versay Antlaşması
D) Saint-Germain Antlaşması
E) Triyanon Antlaşması
Sevgili öğrenciler, bu soru, I. Dünya Savaşı'nın ardından imzalanan barış antlaşmalarının, II. Dünya Savaşı'nın çıkışındaki rolünü anlamamızı istiyor. Özellikle Almanya ile imzalanan antlaşmanın önemine vurgu yapılıyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:
- A) Sevr Antlaşması: Bu antlaşma, I. Dünya Savaşı'nı kaybeden Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında imzalanmıştır. Ancak Türk Kurtuluş Savaşı nedeniyle hiçbir zaman tam olarak yürürlüğe girmemiştir. Dolayısıyla II. Dünya Savaşı'nın çıkışında doğrudan bir etkisi olmamıştır.
- B) Lozan Antlaşması: Sevr Antlaşması'nın yerine, Türkiye Cumhuriyeti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan ve günümüz Türkiye'sinin sınırlarını ve bağımsızlığını tanıyan bir antlaşmadır. Bu antlaşma, barış ve istikrarı sağlamıştır, bu nedenle II. Dünya Savaşı'nın nedeni olamaz.
- C) Versay Antlaşması: Bu antlaşma, I. Dünya Savaşı'nın sonunda Almanya ile İtilaf Devletleri arasında imzalanmıştır. Almanya'ya çok ağır şartlar yüklemiştir: büyük toprak kayıpları, ağır savaş tazminatları, ordusunun kısıtlanması ve savaşın tüm sorumluluğunun Almanya'ya yüklenmesi gibi maddeler içermiştir. Bu ağır şartlar, Almanya'da büyük bir ekonomik kriz, siyasi istikrarsızlık ve ulusal onur kırıklığı yaratmıştır. Bu durum, Adolf Hitler'in ve Nazi Partisi'nin yükselişine zemin hazırlayarak, Almanya'nın intikam alma ve antlaşmanın getirdiği kısıtlamalardan kurtulma isteğini körüklemiş ve II. Dünya Savaşı'nın en önemli nedenlerinden biri haline gelmiştir.
- D) Saint-Germain Antlaşması: Bu antlaşma, Avusturya ile İtilaf Devletleri arasında imzalanmıştır. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun dağılmasını ve Avusturya'nın bağımsız bir devlet olarak kurulmasını sağlamıştır.
- E) Triyanon Antlaşması: Bu antlaşma, Macaristan ile İtilaf Devletleri arasında imzalanmıştır. Macaristan'ın büyük toprak kayıpları yaşamasına neden olmuştur.
Soru metninde özellikle Almanya ile imzalanan antlaşmanın yarattığı sorunlara dikkat çekildiği için, Almanya'ya ağır yükümlülükler getiren ve bu yükümlülüklerin Almanya'da revizyonist (yeniden düzenleme yanlısı) bir politika izlemesine neden olan Versay Antlaşması, II. Dünya Savaşı'nın çıkışındaki en önemli etkenlerden biri olarak kabul edilir.
Cevap C seçeneğidir.
