Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Cumhuriyetin ilk yıllarındaki sağlık politikalarının temel amaçlarından hangisinin gösterilemeyeceği sorulmaktadır. Soruyu adım adım inceleyelim:
Her bir seçeneği, soru metnindeki bilgiler ve dönemin genel koşulları ışığında inceleyelim:
A) Ortalama yaşam süresini uzatmak: Salgın hastalıklarla mücadele, koruyucu hekimlik ve genel sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi, insanların daha uzun ve sağlıklı yaşamasına doğrudan katkı sağlar. Sağlık hizmetlerinin temel hedeflerinden biri budur. Dolayısıyla bu, Atatürk Dönemi sağlık politikalarının temel bir amacıdır.
C) Bebek ölüm oranlarını düşürmek: Salgın hastalıklarla mücadele ve koruyucu hekimlik, özellikle bebek ve çocuk sağlığı üzerinde büyük etkiye sahiptir. Cumhuriyetin ilk yıllarında bebek ölüm oranları oldukça yüksekti ve bu oranları düşürmek, halk sağlığı politikalarının en önemli hedeflerinden biriydi. Bu da temel bir amaçtır.
D) Sağlık hizmetlerini herkese ulaştırmak: "Ülke genelinde doktor ve sağlık personeli yetiştirilmesine önem verilmesi" ve sağlık hizmetlerinin "devlet politikası olarak ele alınması", sağlık hizmetlerinin sadece belirli bir kesime değil, tüm halka yaygınlaştırılma amacını gösterir. Bu da temel bir amaçtır.
E) Salgın hastalıkların yayılmasını engellemek: Soru metninde açıkça "salgın hastalıklarla mücadele ve koruyucu hekimlik hizmetleri öncelikli hale getirilmiştir" ifadesi yer almaktadır. Bu, doğrudan bir amaçtır ve halk sağlığının korunması için hayati öneme sahiptir.
B) Nüfus artış hızını kontrol altına almak: Cumhuriyetin ilk yılları, Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı gibi uzun ve yıpratıcı savaşlar nedeniyle büyük nüfus kayıpları yaşanan bir dönemin hemen sonrasıdır. Bu dönemde devletin temel politikalarından biri, ülkenin insan gücünü yeniden inşa etmek ve nüfusu artırmaktı. Sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi de aslında daha sağlıklı ve güçlü bir nüfus oluşturarak nüfus artışına dolaylı yoldan katkıda bulunmayı amaçlıyordu. Nüfus artış hızını kontrol altına almak veya azaltmak, o dönemin politikalarıyla çelişen bir hedeftir. Dolayısıyla bu, Atatürk Dönemi sağlık politikalarının bir amacı olarak gösterilemez.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, Cumhuriyetin ilk yıllarındaki sağlık politikalarının temel amaçlarından biri olarak nüfus artış hızını kontrol altına almak gösterilemez.
Cevap B seçeneğidir.