İki dünya savaşı arasındaki dönemde, uluslararası barışı sağlamaya yönelik bazı diplomatik girişimler ve anlaşmalar yapılmıştır. Bu girişimler, yeni bir büyük savaşın önlenmesi umudu taşımıştır.
Aşağıdakilerden hangisi, bu dönemde imzalanan ve devletlerarası barışı sağlamayı amaçlayan diplomatik girişimlerden biri değildir?
A) Locarno Antlaşmaları ($1925$).
B) Kellogg-Briand Paktı ($1928$).
C) Litvinov Protokolü ($1929$).
D) Münih Konferansı ($1938$).
E) Briand-Kellogg Paktı ($1928$).
Merhaba sevgili öğrenciler!
İki dünya savaşı arasındaki dönem, insanlığın bir daha böyle büyük bir felaket yaşamamak için çabaladığı, barışı koruma arayışlarının yoğunlaştığı bir süreçtir. Bu dönemde yapılan diplomatik girişimler ve anlaşmalar, uluslararası ilişkilerde yeni bir sayfa açma umudu taşımıştır. Şimdi, seçenekleri tek tek inceleyerek sorumuzun cevabını bulalım:
- A) Locarno Antlaşmaları (1925): Bu antlaşmalar, Almanya, Fransa, Belçika, Büyük Britanya ve İtalya arasında imzalanmıştır. Temel amacı, Almanya'nın batı sınırlarını garanti altına almak ve Avrupa'da barışı sağlamaktı. Almanya'nın Milletler Cemiyeti'ne kabul edilmesinin önünü açmış ve bir dönem için Avrupa'da "Locarno Ruhu" olarak bilinen bir iyimserlik havası yaratmıştır. Dolayısıyla, barışı sağlamaya yönelik önemli bir adımdır.
- B) Kellogg-Briand Paktı (1928): Diğer adıyla Paris Paktı olarak da bilinen bu anlaşma, savaşın ulusal politika aracı olarak kullanılmasını kınayan ve devletlerarası anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesini öngören çok taraflı bir anlaşmadır. Dönemin en geniş katılımlı barış anlaşmalarından biri olup, savaşın yasa dışı ilan edilmesi fikrini yaygınlaştırmıştır. Bu da barışı amaçlayan bir girişimdir.
- C) Litvinov Protokolü (1929): Bu protokol, Sovyetler Birliği ile komşuları (Polonya, Romanya, Letonya, Estonya ve daha sonra diğerleri) arasında imzalanmıştır. Kellogg-Briand Paktı'nın yürürlüğe girişini hızlandırmayı ve Doğu Avrupa'da barışı pekiştirmeyi amaçlamıştır. Bu da barışı sağlamaya yönelik bir diplomatik girişimdir.
- D) Münih Konferansı (1938): Bu konferans, Almanya, Fransa, Büyük Britanya ve İtalya arasında yapılmıştır. Sonucunda imzalanan Münih Anlaşması ile Çekoslovakya'nın Südet bölgesinin Nazi Almanyası'na verilmesi kararlaştırılmıştır. Bu, bir barış anlaşması olmaktan ziyade, Hitler'in yayılmacı politikalarına karşı uygulanan bir "yatıştırma" (appeasement) politikasıdır. Amacı, o an için savaşı önlemek olsa da, bir ülkenin toprak bütünlüğünü feda ederek ve saldırganı cesaretlendirerek uzun vadeli barışı sağlamaktan çok, II. Dünya Savaşı'nın çıkışına zemin hazırlayan bir olay olarak tarihe geçmiştir. Dolayısıyla, diğer seçeneklerdeki gibi devletlerarası barışı sağlamaya yönelik yapıcı bir diplomatik girişim değildir; aksine, barışı tehlikeye atan bir tavizdir.
- E) Briand-Kellogg Paktı (1928): Bu seçenek, B seçeneğindeki Kellogg-Briand Paktı ile aynı anlaşmayı ifade etmektedir. İsimler, anlaşmayı başlatan Fransa Dışişleri Bakanı Aristide Briand ve ABD Dışişleri Bakanı Frank B. Kellogg'un soyadlarından gelmektedir ve sıralamaları değişebilir. Dolayısıyla, bu da barışı amaçlayan bir girişimdir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Münih Konferansı, diğer seçeneklerdeki gibi uluslararası barışı kalıcı olarak sağlamayı amaçlayan yapıcı bir diplomatik girişimden ziyade, bir ülkenin toprak bütünlüğünü feda ederek savaşı erteleme çabasıdır ve sonuçları itibarıyla barışı değil, savaşı hızlandırmıştır.
Cevap D seçeneğidir.
