İslam dininde ibadet kavramı, sadece belirli ritüelleri yerine getirmekten daha geniş bir anlam taşır. İbadet; Allah’ın rızasını kazanmak amacıyla yapılan her türlü güzel söz, fiil ve davranış olarak kabul edilir.
Bu bilgiye göre, aşağıdakilerden hangisi İslam’da ibadet kapsamına girmez?
A) Bir arkadaşına zor zamanında yardım etmek
B) Çalışırken helal rızık kazanmaya özen göstermek
C) Çevreyi temiz tutmak ve doğayı korumak
D) Bir çıkar beklentisiyle yetim malına el koymak
E) Namaz kılmak ve oruç tutmak
Sevgili öğrenciler, bu soruda İslam dinindeki ibadet kavramının geniş anlamını anlamamız isteniyor. Soru metninde de belirtildiği gibi, ibadet sadece belirli ritüellerden ibaret değildir; Allah'ın rızasını kazanmak amacıyla yapılan her türlü güzel söz, fiil ve davranış ibadet kapsamına girer. Şimdi seçenekleri bu tanım ışığında tek tek inceleyelim:
- A) Bir arkadaşına zor zamanında yardım etmek: Bir Müslüman'ın kardeşine yardım etmesi, zor durumdaki birine destek olması İslam ahlakının ve sosyal sorumluluğunun önemli bir parçasıdır. Bu, güzel bir fiildir ve Allah'ın rızasını kazanma niyetiyle yapıldığında ibadet sayılır.
- B) Çalışırken helal rızık kazanmaya özen göstermek: İslam, çalışmayı ve helal yollardan kazanç sağlamayı teşvik eder. Ailesinin nafakasını helal yoldan temin etmek için çaba göstermek, kul hakkına riayet etmek, dürüst olmak gibi davranışlar da Allah'ın hoşnutluğunu kazandırır ve ibadet kapsamına girer.
- C) Çevreyi temiz tutmak ve doğayı korumak: İslam, temizliğe büyük önem verir ve çevrenin korunmasını emreder. Peygamberimiz (s.a.v.) "Temizlik imandandır" buyurmuştur. Allah'ın yarattığı doğayı ve çevreyi korumak, temiz tutmak da güzel bir davranıştır ve ibadet niyetiyle yapıldığında sevap kazandırır.
- D) Bir çıkar beklentisiyle yetim malına el koymak: Yetim malına haksız yere el koymak, İslam'da büyük günahlardan biridir. Kur'an-ı Kerim'de yetimlerin malını haksız yere yiyenler şiddetle uyarılmıştır. Bu fiil, güzel bir davranış olmadığı gibi, Allah'ın rızasını kazanmak şöyle dursun, O'nun gazabını çekecek bir davranıştır. Dolayısıyla ibadet kavramının tamamen dışındadır.
- E) Namaz kılmak ve oruç tutmak: Namaz ve oruç, İslam'ın beş şartından ikisidir ve doğrudan Allah'a yönelen, belirli ritüelleri olan temel ibadetlerdir. Bu fiiller, ibadet kavramının en bilinen ve en temel örnekleridir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, ibadet kavramının geniş anlamı düşünüldüğünde, A, B, C ve E seçeneklerindeki davranışlar Allah'ın rızasını kazanma niyetiyle yapıldığında ibadet kapsamına girer. Ancak D seçeneğindeki "bir çıkar beklentisiyle yetim malına el koymak" fiili, İslam'ın kesinlikle yasakladığı, kul hakkı içeren ve büyük günah sayılan bir davranıştır. Bu nedenle ibadet kapsamına girmez.
Cevap D seçeneğidir.