12. sınıf din kültürü 2. dönem 1. yazılı 4. senaryo meb Test 2

İslam hukukunda ve dinî meselelerin çözümünde önemli bir yere sahip olan "içtihat" ve "fıkıh" kavramları, dinî hayatın dinamiklerini anlamak için anahtar niteliğindedir. Bu kavramlarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A) Fıkıh, İslam hukukunun teorik ve pratik tüm konularını kapsayan geniş bir ilim dalıdır.

B) İçtihat, müçtehit adı verilen yetkin bir alimin, dinî bir meselenin hükmünü Kur'an ve Sünnet'ten çıkarmak için gösterdiği çabadır.

C) İçtihat, her Müslümanın herhangi bir dinî konuda kolayca yapabileceği bir yorumlama faaliyetidir.

D) Fıkıh ilmi, ibadetlerden muamelata, cezalardan aile hukukuna kadar geniş bir alanı incelemektedir.

E) İçtihat faaliyetinde bulunabilmek için geniş dinî bilgiye, Arapça diline hakimiyete ve usul-i fıkıh bilgisine sahip olmak gerekir.

Sevgili öğrenciler, İslam hukukunun ve dinî meselelerin çözümünde temel taşları oluşturan "içtihat" ve "fıkıh" kavramlarını doğru anlamak, dinî bilgimizi derinleştirmek için çok önemlidir. Şimdi bu kavramlarla ilgili verilen yargıları adım adım inceleyelim:

• A) Fıkıh, İslam hukukunun teorik ve pratik tüm konularını kapsayan geniş bir ilim dalıdır.

  Bu ifade doğrudur. Fıkıh, İslam hukukunun hem genel prensiplerini (teorik) hem de bu prensiplerin günlük hayattaki uygulamalarını (pratik) ele alan kapsamlı bir bilim dalıdır. İbadetlerden sosyal ilişkilere, ekonomik faaliyetlerden ceza hukukuna kadar geniş bir yelpazeyi inceler.

• B) İçtihat, müçtehit adı verilen yetkin bir alimin, dinî bir meselenin hükmünü Kur'an ve Sünnet'ten çıkarmak için gösterdiği çabadır.

  Bu ifade de doğrudur. İçtihat, kelime anlamı olarak "gayret etmek, çaba sarf etmek" demektir. Dinî terminolojide ise, belirli niteliklere sahip, derin bilgi sahibi bir alimin (müçtehit), hakkında açık bir hüküm bulunmayan bir meselede, Kur'an ve Sünnet gibi temel kaynaklardan hüküm çıkarmak için gösterdiği bilimsel ve metodolojik çabayı ifade eder.

• C) İçtihat, her Müslümanın herhangi bir dinî konuda kolayca yapabileceği bir yorumlama faaliyetidir.

  Bu ifade yanlıştır. İçtihat, sıradan bir yorumlama faaliyeti değildir ve her Müslümanın kolayca yapabileceği bir iş değildir. İçtihat, çok özel ve yüksek düzeyde dinî bilgi, Arapça diline hakimiyet, usul-i fıkıh (fıkıh usulü) bilgisi ve diğer yardımcı ilimlere vakıf olmayı gerektiren, son derece titiz ve metodolojik bir süreçtir. Bu nedenle, içtihat yapma yeteneğine sahip kişilere "müçtehit" denir ve bu unvanı almak için belirli şartları taşımak gerekir.

• D) Fıkıh ilmi, ibadetlerden muamelata, cezalardan aile hukukuna kadar geniş bir alanı incelemektedir.

  Bu ifade doğrudur. Fıkıh ilmi, İslam hukukunun geniş kapsamını gösterir. Namaz, oruç, zekat, hac gibi ibadetler (ibadat); alışveriş, kira, ortaklık gibi sosyal ve ekonomik ilişkiler (muamelat); hırsızlık, zina gibi suçlar ve cezaları (ukubat); evlilik, boşanma, miras gibi ailevi konular (münakehat ve ferâiz) fıkıh ilminin inceleme alanına girer.

• E) İçtihat faaliyetinde bulunabilmek için geniş dinî bilgiye, Arapça diline hakimiyete ve usul-i fıkıh bilgisine sahip olmak gerekir.

  Bu ifade doğrudur. Bir kişinin müçtehit olabilmesi ve içtihat yapabilmesi için Kur'an ve Sünnet'i derinlemesine bilmesi, Arapça dilinin inceliklerine hakim olması, fıkıh usulü (hüküm çıkarma metodolojisi) kurallarını çok iyi anlaması ve diğer ilgili ilimlerde de yeterli bilgiye sahip olması şarttır. Bu şartlar, içtihadın ciddiyetini ve bilimsel niteliğini gösterir.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, içtihat faaliyetinin herkes tarafından kolayca yapılabileceğini iddia eden C seçeneği yanlıştır.

Cevap C seçeneğidir.