18. yüzyıl ve 19. yüzyıl felsefesinin temelini oluşturan düşünce ortamı, bir önceki dönemin önemli değişimlerinden beslenmiştir. Bu dönemde ortaya çıkan bilimsel gelişmeler ve sosyal dönüşümler, felsefenin yönünü derinden etkilemiştir.
Buna göre, aşağıdaki gelişmelerden hangisi 18. yüzyıl ve 19. yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamının en belirgin özelliklerinden biridir?
A) Skolastik düşüncenin altın çağını yaşaması ve Kilise otoritesinin mutlak güç haline gelmesi
B) Akıl ve bilimin ön plana çıkarılarak geleneksel dogmaların sorgulanmaya başlanması
C) Feodal yapının güçlenerek merkeziyetçi devlet anlayışının zayıflaması
D) Coğrafi keşiflerin sona ermesi ve yeni dünya görüşlerinin oluşamaması
E) Sanat ve edebiyatın tamamen dini temalar üzerine yoğunlaşması
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, 18. ve 19. yüzyıl felsefesinin temelini oluşturan düşünce ortamının en belirgin özelliğini bulmamız isteniyor. Bu dönem, Avrupa tarihinde büyük değişimlerin yaşandığı, Aydınlanma Çağı olarak da bilinen bir süreçtir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Skolastik düşüncenin altın çağını yaşaması ve Kilise otoritesinin mutlak güç haline gelmesi: Bu durum, Orta Çağ'ın belirgin özellikleridir. 18. ve 19. yüzyıllarda ise skolastik düşünce eleştirilmiş, Kilise'nin mutlak otoritesi sorgulanmaya başlanmıştır. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
- B) Akıl ve bilimin ön plana çıkarılarak geleneksel dogmaların sorgulanmaya başlanması: İşte bu ifade, 18. yüzyıl Aydınlanma Felsefesi'nin ve genel olarak modern düşüncenin temelini oluşturan en belirgin özelliktir. Bilimsel devrimlerin etkisiyle akıl ve deney ön plana çıkmış, Kilise'nin ve geleneksel otoritelerin dogmaları eleştirel bir gözle incelenmeye başlanmıştır. Bu durum, felsefenin yönünü derinden etkilemiştir. Bu seçenek doğru cevaptır.
- C) Feodal yapının güçlenerek merkeziyetçi devlet anlayışının zayıflaması: Feodal yapı Orta Çağ'a aittir ve 18-19. yüzyıllarda zayıflamış, ulus devletler ve merkeziyetçi yapılar güçlenmiştir (örneğin Fransız İhtilali ile). Bu seçenek yanlıştır.
- D) Coğrafi keşiflerin sona ermesi ve yeni dünya görüşlerinin oluşamaması: Coğrafi keşifler 15. ve 16. yüzyıllarda yoğunlaşmıştır. 18-19. yüzyıllarda ise tam aksine, bilimsel ve felsefi alanda birçok yeni dünya görüşü ortaya çıkmıştır. Bu seçenek yanlıştır.
- E) Sanat ve edebiyatın tamamen dini temalar üzerine yoğunlaşması: Sanat ve edebiyatın dini temalar üzerine yoğunlaşması daha çok Orta Çağ'ın özelliğidir. 18. ve 19. yüzyıllarda sanat ve edebiyat sekülerleşmiş, birey, doğa, akıl, duygu gibi temalara yönelmiştir (Romantizm, Neoklasisizm gibi akımlar). Bu seçenek yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, 18. ve 19. yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamının en belirgin özelliği, akıl ve bilimin rehberliğinde geleneksel dogmaların sorgulanmaya başlanmasıdır.
Cevap B seçeneğidir.
