11. sınıf felsefe 2. dönem 1. yazılı 4. senaryo meb Test 1

Jean-Jacques Rousseau, "Toplum Sözleşmesi" adlı eserinde, devletin meşruiyetini bireylerin özgür iradeleriyle yaptıkları bir sözleşmeye dayandırır. Ona göre, bireylerin kendi bencil çıkarlarını bir kenara bırakarak, ortak iyiyi hedefleyen "genel iradeye" tabi olmayı kabul etmeleriyle gerçek özgürlük ve adalet sağlanır. Genel irade, herkesin iyiliğini amaçlayan, yanılmaz ve bölünmez bir iradedir. Bu sözleşmeyle bireyler, doğal özgürlüklerini kaybederken, sivil özgürlüklerini ve mülkiyet haklarını kazanırlar.

Rousseau'nun "genel irade" kavramıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Bireysel çıkarların üstünde, ortak iyiyi hedefler.

B) Toplumun her bir üyesinin katılımıyla oluşur.

C) Her zaman toplumsal faydayı gözetir ve yanılmazdır.

D) Bireylerin kendi kişisel isteklerinin toplamından ibarettir.

E) Bireylerin gerçek özgürlüğünü ancak genel iradeye itaatle mümkün kılar.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bugün Jean-Jacques Rousseau'nun "Toplum Sözleşmesi" adlı eserindeki önemli bir kavram olan "genel irade"yi inceleyeceğiz. Soruyu dikkatlice okuyup, verilen metindeki bilgileri kullanarak doğru cevabı bulmaya çalışalım.

Rousseau'ya göre, devletin meşruiyeti bireylerin özgür iradeleriyle yaptıkları bir sözleşmeye dayanır. Bu sözleşmeyle bireyler, kendi bencil çıkarlarını bir kenara bırakarak, ortak iyiyi hedefleyen "genel iradeye" tabi olmayı kabul ederler. Genel irade, herkesin iyiliğini amaçlayan, yanılmaz ve bölünmez bir iradedir. Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:

• A) Bireysel çıkarların üstünde, ortak iyiyi hedefler.

  Metinde açıkça belirtildiği gibi, Rousseau'ya göre bireyler "kendi bencil çıkarlarını bir kenara bırakarak, ortak iyiyi hedefleyen 'genel iradeye' tabi olmayı kabul ederler." Bu ifade, genel iradenin bireysel çıkarların üstünde ortak iyiyi hedeflediğini doğrular. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.

• B) Toplumun her bir üyesinin katılımıyla oluşur.

  Rousseau, devletin meşruiyetini "bireylerin özgür iradeleriyle yaptıkları bir sözleşmeye" dayandırır. Bu sözleşme, toplumun tüm üyelerinin katılımını ve rızasını gerektirir. Genel irade, bu kolektif katılım ve ortak iyiye yönelme sonucunda ortaya çıkar. Bu ifade de Rousseau'nun düşüncesiyle uyumludur.

• C) Her zaman toplumsal faydayı gözetir ve yanılmazdır.

  Metinde "Genel irade, herkesin iyiliğini amaçlayan, yanılmaz ve bölünmez bir iradedir" ifadesi yer almaktadır. Bu cümle, genel iradenin her zaman toplumsal faydayı gözettiğini ve yanılmaz olduğunu doğrudan doğrular. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.

• D) Bireylerin kendi kişisel isteklerinin toplamından ibarettir.

  Rousseau, "genel irade" ile "herkesin iradesi" (yani bireysel isteklerin toplamı) arasında net bir ayrım yapar. Herkesin iradesi, bireylerin kişisel ve bencil çıkarlarının toplamı olabilirken, genel irade bu bencil çıkarların ötesinde, ortak iyiyi amaçlayan saf bir iradedir. Metinde de "bireylerin kendi bencil çıkarlarını bir kenara bırakarak, ortak iyiyi hedefleyen" ifadesi, genel iradenin kişisel isteklerin basit bir toplamı olmadığını gösterir. Bu nedenle, bu ifade yanlıştır.

• E) Bireylerin gerçek özgürlüğünü ancak genel iradeye itaatle mümkün kılar.

  Metinde "ortak iyiyi hedefleyen 'genel iradeye' tabi olmayı kabul etmeleriyle gerçek özgürlük ve adalet sağlanır" denilmektedir. Rousseau'ya göre, bireyler genel iradeye itaat ederek doğal özgürlüklerini kaybederken, sivil özgürlüklerini ve mülkiyet haklarını kazanır ve böylece gerçek özgürlüğe ulaşırlar. Bu ifade doğrudur.

Yukarıdaki analizler sonucunda, Rousseau'nun "genel irade" kavramıyla ilgili olarak yanlış olan ifadenin D seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap D seçeneğidir.