Bu soru, 15. yüzyıl-17. yüzyıl felsefesindeki önemli düşünürlerden Francis Bacon'ın bilgi anlayışını ve bilimsel yönteme katkılarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Parçada Bacon'ın geleneksel Aristo mantığına dayalı skolastik düşünceyi eleştirdiği ve "gözlem ve deneye dayalı yeni bir yöntem" önerdiği açıkça belirtilmektedir. Ayrıca, bu yöntemin "bilginin ilerlemesi" için bir araç olduğu ve "Novum Organum" adlı eserinde detaylandırıldığı vurgulanmaktadır.
Şıkları inceleyelim:
A) Bilginin kaynağı olarak akla öncelik verilmesi: Bu ifade, daha çok Descartes gibi rasyonalist filozofların görüşlerini yansıtır. Bacon ise duyusal deneyime ve gözleme vurgu yapar.
B) Deney ve gözleme dayalı tümevarım yönteminin savunulması: Parçada belirtildiği gibi, Bacon "gözlem ve deneye dayalı yeni bir yöntem" önermiştir. Bu yöntem, tek tek olgulardan genel sonuçlara ulaşmayı hedefleyen tümevarım metodudur. Bu şık, Bacon'ın temel yaklaşımını doğru bir şekilde özetlemektedir.
C) İnsan aklının doğuştan gelen bilgilere sahip olduğunun iddia edilmesi: Bu da yine rasyonalistlerin (örneğin Descartes, Leibniz) bir görüşüdür. Bacon, bilginin doğuştan değil, deneyimle kazanıldığını savunur.
D) Evrensel ahlaki yasaların deneyle keşfedilebileceği düşüncesi: Bacon'ın odak noktası ahlaki yasalar değil, bilimsel bilgiye ulaşma yöntemidir. Ayrıca evrensel ahlaki yasaların keşfi de genellikle rasyonalist veya deist yaklaşımlarla ilişkilendirilir.
E) Bilimsel bilginin sadece matematiksel formüllerle açıklanabileceği görüşü: Bu görüş, Galileo veya Descartes gibi düşünürlerde daha belirgindir. Bacon, matematiksel açıklamalardan ziyade doğrudan gözlem ve deneyin önemini vurgular.
Bu bağlamda, parçada bahsedilen "gözlem ve deneye dayalı yeni bir yöntem" ifadesi, Francis Bacon'ın savunduğu tümevarım yöntemine işaret etmektedir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
