Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Kitap okumayı çok sever, her boş vaktimde kitap okurum.
B) Dün geceki yağmurdan dolayı yollar kayganlaşmıştı.
C) Toplantıda herkes kendi düşüncelerini dile getirdi.
D) Okuldan sonra eve gelip ders çalıştı, sonra da biraz dinlenmeye uzandı.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda bizden, verilen cümlelerden hangisinde bir anlatım bozukluğu olduğunu bulmamız isteniyor. Anlatım bozukluğu, bir cümlenin anlamının açık, net ve doğru olmasını engelleyen dilbilgisel veya anlamsal hatalardır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kitap okumayı çok sever, her boş vaktimde kitap okurum.
- Bu cümlede herhangi bir anlam karışıklığı, gereksiz sözcük kullanımı veya dilbilgisel bir hata bulunmamaktadır. Cümleler anlamca ve yapıca birbirini tamamlamaktadır.
- B) Dün geceki yağmurdan dolayı yollar kayganlaşmıştı.
- Bu cümlede de anlatım bozukluğu yoktur. Yağmurun yolları kayganlaştırması arasındaki neden-sonuç ilişkisi açık ve doğru bir şekilde ifade edilmiştir.
- C) Toplantıda herkes kendi düşüncelerini dile getirdi.
- Bu cümle de dilbilgisi kurallarına uygun ve anlamca nettir. Herkesin kendi düşüncelerini ifade etmesi durumu açıkça belirtilmiştir.
- D) Okuldan sonra eve gelip ders çalıştı, sonra da biraz dinlenmeye uzandı.
- Bu cümlede bir anlatım bozukluğu vardır. Bozukluk, "dinlenmeye uzandı" ifadesindedir. "Uzanmak" fiili, genellikle dinlenmek veya yatmak amacıyla yapılan bir eylemi ifade eder. Dolayısıyla, "uzanmak" fiilinin kendisi zaten bir dinlenme amacı taşıdığı için, "dinlenmeye" kelimesi burada gereksiz kullanılmıştır. Bu durum, "gereksiz sözcük kullanımı" kaynaklı bir anlatım bozukluğudur.
- Cümle, "Okuldan sonra eve gelip ders çalıştı, sonra da biraz uzandı." veya "Okuldan sonra eve gelip ders çalıştı, sonra da biraz dinlenmek için uzandı." şeklinde düzeltilebilir. İlk düzeltme daha yalın ve doğrudur.
Bu açıklamalar ışığında, anlatım bozukluğu olan cümle D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
