Soru:
"Uzun yıllar süren araştırmaları ve yaptığı önemli keşiflerle bilim dünyasında mümtaz bir yer edinmişti. Onun görüşlerine her zaman büyük bir saygı duyulur, fikirleri dikkatle dinlenirdi."
Bu parçadaki altı çizili kelimenin anlamı, bağlamdan hareketle aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Seçkin, ayrıcalıklı
B) Sıradan, önemsiz
C) Tartışmalı, anlaşılmaz
D) Bilinmeyen, yeni
Doğru Cevap: A
✍️ Çözüm:Bu soruda, "mümtaz" kelimesinin anlamını cümlenin bağlamından çıkarmamız istenmektedir.
Cümlede, bahsedilen kişinin "uzun yıllar süren araştırmaları ve yaptığı önemli keşiflerle bilim dünyasında mümtaz bir yer edindiği" belirtilmiştir. Ardından, "Onun görüşlerine her zaman büyük bir saygı duyulur, fikirleri dikkatle dinlenirdi" ifadesi gelmektedir.
Bu ifadelerden yola çıkarak:
- "Önemli keşifler yapması" ve "bilim dünyasında yer edinmesi", bu yerin olumlu bir nitelik taşıdığını gösterir.
- "Görüşlerine büyük saygı duyulması" ve "fikirlerinin dikkatle dinlenmesi", kişinin sıradan veya önemsiz olmadığını, aksine özel ve değerli bir konumda olduğunu düşündürür.
Şıklara baktığımızda:
- A) Seçkin, ayrıcalıklı: Bu anlam, kişinin önemli keşifler yapması ve görüşlerine saygı duyulmasıyla tamamen uyumludur. "Mümtaz" kelimesi, üstün nitelikli, benzerlerinden ayrılan, seçkin anlamına gelir.
- B) Sıradan, önemsiz: Bu anlam, kişinin bilim dünyasındaki "önemli" konumu ve "saygı" gören fikirleriyle çelişmektedir.
- C) Tartışmalı, anlaşılmaz: Kişinin fikirlerinin "dikkatle dinlenmesi" ve "saygı" görmesi, fikirlerin tartışmalı veya anlaşılmaz olmadığını gösterir.
- D) Bilinmeyen, yeni: Cümle, kişinin bilim dünyasında bir yer edindiğini ve tanındığını belirtmektedir, bu da "bilinmeyen" anlamıyla uyuşmaz.
Dolayısıyla, verilen bağlamda "mümtaz" kelimesinin anlamı seçkin, ayrıcalıklı olmalıdır.
