Bir öğrenci şu özelliklere sahip canlıları karşılaştırıyor: Çok hücreli, ototrof, hücre duvarı selülozdan yapılı ve embriyo gelişimi gösteriyorlar. Bu özellikler hangi aleme aittir?
A) Mantarlar
B) Hayvanlar
C) Bitkiler
D) Protista
Bu soru, canlıların temel özelliklerini ve bu özelliklerin hangi alemlere ait olduğunu anlamamızı gerektiren güzel bir karşılaştırma sorusu.
- Öncelikle, soruda verilen her bir özelliği dikkatlice inceleyelim ve bu özelliklerin hangi canlı alemleri için geçerli olduğunu düşünelim.
- Çok hücreli: Bu özellik, canlının birden fazla hücreden oluştuğu anlamına gelir. Bakteriler ve çoğu Protista tek hücrelidir. Mantarlar, Hayvanlar ve Bitkiler alemlerindeki canlıların çoğu çok hücrelidir.
- Ototrof: Ototrof canlılar, kendi besinlerini üretebilen canlılardır. Genellikle fotosentez yoluyla bunu yaparlar. Bitkiler ototroftur. Hayvanlar ve Mantarlar heterotroftur (besinlerini dışarıdan alırlar). Protista aleminde hem ototrof (algler) hem de heterotrof canlılar bulunur.
- Hücre duvarı selülozdan yapılı: Hücre duvarı, hücreyi dış etkenlerden koruyan ve ona şekil veren bir yapıdır. Bitkilerin hücre duvarı selülozdan yapılmıştır. Mantarların hücre duvarı kitinden, bakterilerin hücre duvarı peptidoglikandan yapılmıştır. Hayvan hücrelerinde ise hücre duvarı bulunmaz. Protista alemindeki bazı canlıların (algler gibi) hücre duvarı selüloz içerebilirken, bazılarının içermez.
- Embriyo gelişimi gösteriyorlar: Embriyo gelişimi, döllenmiş yumurtadan (zigot) yeni bir organizmanın oluşumu sürecidir. Bu özellik özellikle Bitkiler (özellikle tohumlu bitkiler) ve Hayvanlar alemi için belirgindir. Mantarlar ve Protista alemlerindeki canlılar genellikle embriyo gelişimi göstermezler.
Şimdi bu özellikleri birleştirerek seçenekleri değerlendirelim:
- A) Mantarlar: Çok hücreli olabilirler ancak ototrof değil, heterotrofturlar ve hücre duvarları selülozdan değil, kitinden yapılmıştır. Bu nedenle Mantarlar elenir.
- B) Hayvanlar: Çok hücrelidirler ve embriyo gelişimi gösterirler ancak ototrof değil, heterotrofturlar ve hücre duvarları yoktur. Bu nedenle Hayvanlar elenir.
- C) Bitkiler: Çok hücrelidirler, ototrofturlar (fotosentez yaparlar), hücre duvarları selülozdan yapılmıştır ve embriyo gelişimi gösterirler. Tüm özellikler Bitkiler alemi ile mükemmel bir şekilde eşleşmektedir.
- D) Protista: Bu alemdeki canlıların bazıları çok hücreli ve ototrof olabilir (örneğin algler), bazı alglerin hücre duvarı selülozdan yapılmış olabilir. Ancak Protista alemindeki canlılar genellikle gerçek bir embriyo gelişimi göstermezler. Bu özellik, Protista'yı elememiz için yeterlidir.
Verilen tüm özellikler (çok hücreli, ototrof, hücre duvarı selülozdan yapılı ve embriyo gelişimi gösterme) sadece Bitkiler alemine ait canlılarda bir arada bulunur.
Cevap C seçeneğidir.
